Page 116 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21
P. 116
ماهنامه داخلی گروههای تخصصی ،اسفند 002 .................................... 0211
حکم عقل است نه روایات.
ثمرات بحث از وجوب مق ّدمات تمکین
به نظر برخی از فقهاء ،یکی از ثمرات وجوب مق ّدمات تمکین این است که ،مرد ح ّق پیدا
میکند همسرش را به معالجه عیوب مانع از تمکین الزام نماید ،زیرا گمان کردهاند اگر مق ّدمات
تمکین واجب باشند ،پس معالجه عیوب نیز از باب مق ّدمه تمکین ،بر زن لازم خواهد بود ،و چون
معالجه عیوب بر زن لازم است ،مرد ح ّق الزام وی بر معالجه را خواهد داشت ،بنابراین هر چند
مرد به خاطر وجود آن عیب ،ح ّق فسخ پیدا کرده است ،ا ّما میتواند عقد را فسخ نکند بلکه زن را
الزام به معالجه نماید(کتاب نکاح (زنجانی) ،)3220 ،01 ،پس اعمال خیار نکردن از جانب مرد ،همیشه به
معنای سازش نمودن با وجود عیب در زن نیست ،بلکه مرد ح ّق دارد زن را الزام به رفع عیب و
تمکین نماید.
ا ّما اگر اثبات شود که زن فقط مو ّظف به اصل تمکین است ولی نسبت به انجام مق ّدمات
تمکین وظیفهای ندارد ،معالجه عیوب مانع از تمکین شرع ًا بر زن واجب نیست ،پس مرد ح ّق
چنین الزامیرا نخواهد داشت ،هر چند زن به واسطه اینکه تمکین نمیکند ،مستح ّق نفقه نیست،
بنابراین در صورتی که حدوث عیب قبل از عقد باشد ،مرد فقط مخ ّیر به برهم زدن عقد از طریق
خیار عیب یا ادامه زندگی و رضایت به وضع موجود و یا انجام طلاق است ،و اگر حدوث عیب
بعد از عقد باشد ،بنا بر قول مشهور فقهاء ،مرد ح ّق فسخ بوسیله خیار عیب را ندارد ،بلکه مخ ّیر
به رضایت نسبت به وضع موجود و یا طلاق زن است.
اشکال :این ثمره صحیح نیست ،زیرا یا مق ّدمات تمکین واجب شرعی نیست که در اینصورت
مرد میتواند به استناد اینکه اصل تمکین واجب است زن را از دادن نفقه محروم نماید تا تمکین
حاصل شود ،و فرض این است که مق ّدمات تمکین فقط عقل ًا لازم است و شرع ًا لازم نیست،
بنابراین مرد حّتی اگر نتواند زن را الزام به معالجه (مق ّدمه تمکین) نماید ،بالاخره به واسطه اینکه
اصل تمکین از زن مح ّقق نمیشود میتواند او را از دادن نفقه محروم نماید ،ا ّما در صورتی که
فرض شود انجام مق ّدمات تمکین واجب شرعی است ،خوب شارع زن را به انجام مق ّدمات مو ّظف
کرده است ،وجهی ندارد مرد دوباره زن را به انجام آن الزام کند ،چیزی را که شارع واجب کرده
مرد میخواهد چه الزامیرا نسبت به آن برای زن ایجاد کند ،در انصورت هم مرد میتواند به استناد
