Page 118 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪003 .................................... 0211‬‬

‫شود را از عوامل تح ّقق نشوز دانستهاند (جواهر الکلام في شرح شرائع الإسلام‪ ،)012 ،10 ،‬در انجام تمکین با‬
‫روی گشاده و با اظهار میل همراه باشد‪ ،‬از سخن یا عمل ناح ّقی که همسرش از آن کراهت دارد‬

‫بپرهیزد‪ ،‬بدون اینکه شوهر از او مطالبه کند‪ ،‬اقدام به تمکین نماید‪ ،‬همچنین بدون اینکه مرد از‬
‫دیگری برای احقاق ح ّق خود کمک بگیرد (مثل اینکه کسی از محارم را واسطه درخواست خود‬

‫کند)‪ ،‬زن اقدام به تمکین نماید (مسالك الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام‪ )118 ،8 ،‬و ‪. ...‬‬

‫جمع بندی‬

‫به نظر میرسد عناوینی مثل ازاله من ّفرات‪ ،‬عنوان مشیر به هر نوع عملی هستند که در زمره‬

‫مغقرّیدبمها تتمکدایخنل ّبیاه تشنمدک‪،‬یونتبماکشین ِدل‪،‬کانامجالمدآنرهگارقوطیع ًاآنوهااجبابشدخ‪،‬وبانهابدرابیوند‪،‬اعومااگلری اجززایو منق ّددسمات‪،‬ت‬ ‫مق ّدمات‬
‫اگر جزو‬

‫خارج ّیه تمکین محسوب شوند (چنانکه نظر ّیه مشهور فقهاء همین است)‪ ،‬هر چند وجوب‬

‫شرعی آنها از طریق بحث مق ّدمه واجب یا آیه شریفه (عاشروه ّن بالمعروف) و یا برخی از روایات‬

‫به دلیل ضعف سندی یا دلالی آنها قابل اثبات نباشد‪ ،‬ا ّما وجوب آنها از باب حکم عقل یا ملازمه‬

‫عرف ّیه بین وجوب تمکین و وجوب انجام مق ّدمات معمو ِل آن‪ ،‬امری انکار نشدنی است‪ ،‬از طرفی‬

‫بر فرض اثبات اینکه در نظر عرف‪ ،‬مرد نسبت به برخی از مصادیق جدید تمکین مثل ارتباط‬

‫جنسی از طریق دهان‪ ،‬ح ّق مطالبه داشته باشد‪ ،‬انجام آن و به طبع انجام مق ّدمات آن نیز بر‬

‫همسرش‪ ،‬لازم عقلی و عرفی خواهد بود‪ ،‬همچنین در فرض احراز مق ّدم ّیت برخی از اعمال برای‬

‫استمتاع زوج از زوجه‪( ،‬مشروط به اینکه عمل حرام نباشند)‪ ،‬زوجه باید انجام آن مق ّدمات را نیز‬

‫عهده دار شود‪ ،‬مثل اینکه شرایط زمانی یا مکانی خا ّصی را برای تمکین فراهم کند‪ ،‬از آرایش‬

‫خا ّصی استفاده کند‪ ،‬لباس خا ّصی بپوشد‪ ،‬با ادب ّیات جنسی خا ّصی صحبت یا معاشقه کند‪ ،‬و‪،..‬‬

‫هر چند این امور ممکن است از نظر کمیو کیفی نسبت به افراد مختلف‪ ،‬بسیار متفاوت باشد‪،‬‬
‫زوجه باید احتیاجاتی که (واقع ًا) استمتاع جنسی شوهرش در گروی آن است را برآورده نماید‪.‬‬