Page 12 - Dấu há»i ngã
P. 12
thở than (than vãn chuyện gì) mà không có *thỡ (viết với
dấu ngã). Váºy câu 3a bá» dấu há»i ngã như sau:
9. 3b Chị mở gói thịt mỡ ra rồi ngao ngán thở dà i.
10. Một thà dụ khác là khi viết câu dưới đây:
11. 4a Ãứa bé Ä‘a ăn no rồi mà vân chưa chịu Ä‘i ngu.
12. Chúng ta biết là từ đã ở đây phải bỠdấu ngã vì cũng có
thể nói đà mà câu vẫn không đổi nghĩa. Từ vẫn mang dấu
ngã vì phó từ nà y không có thể nhầm lẫn với từ vẩn - Có
nghĩa là chất cặn bẩn, hoặc từ vẩn vơ (có nghĩa là tâm
trạng không dứt khoát) theo luáºt ngang-há»i-sắc. Từ ngá»§ ở
cuối câu thì chỉ có thể láy thà nh ngá»§ nghê theo luáºt ngang-
há»i-sắc, nên phải mang dấu há»i. Váºy thì câu 4a được viết
hoà n chỉnh như sau:
13. 4b Ãứa bé đã ăn no rồi mà vẫn chưa chịu Ä‘i ngá»§.
14. Ngoà i ra, cÅ©ng nên biết thêm là ngưá»i Việt - nhất lÃ
ngưá»i miá»n Nam - hay nói gá»™p các tiếng hai âm tiết thà nh
má»™t trong những trưá»ng hợp sau đây: phải không > phá»ng,
bà ấy > bả, ở bên ngoà i ấy > ở ngoải, hôm ấy > hổm, năm
ấy > nẳm, hồi ấy > hổi [7]. Tất cả những tiếng nói gộp trên
đây Ä‘á»u mang dấu há»i. Váºy thì có luáºt 3 như sau:
Luáº
t Các tiếng nói gá»™p âm Ä‘á»u
mang dấu há»i
3
15.
16. Trong kho từ ngữ tiếng Việt hiện đại còn có một
nhóm nhỠnhững từ ngữ nước ngoà i nhưng đã được

