Page 344 - Occupational health and safety

313

2.3 ปัจจัยทางชีวภาพ เช่น การสัมผัสจุลชีพต่าง ๆ การถูกสัตว์กัด ท าร้าย

2.4 ปัจจัยทางด้านการยศาสตร์ เช่น สถานีงานไม่มีความเหมาะสมต่อสัดส่วนผู้ปฏิบัติงาน
ท่าทางในการท างานไม่เหมาะสม
3. บันทึกอันตรายที่ค้นพบในแต่ละขั้นตอนย่อย ๆ อย่างครบถ้วน แล้วให้สอบถามกับ
ผู้ปฏิบัติงานอีกครั้งหนึ่งเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม

ขั้นตอนที่ 4 การพิจารณาหาวิธีการลดอนตรายหรือแกไขอนตรายที่แฝงอยู่ในการท างาน โดย
ั
้
ั
ในการเลือกวิธีที่จะลดอนตรายนั้นจ าเป็นต้องค านึงถึงอยู่ 4 ประเด็น คือ 1) ความครอบคลุมและ
ั
เหมาะสมกับลักษณะอนตรายที่เกิดขึ้นหรืออาจจะเกิดขึ้น 2) ต้องไม่ส่งผลกระทบต่อการผลิตสินค้า/
ั
บริการ 3) มีความคุ้มค่าในการลงทุนและสะดวกในการปฏิบัติจริง และ 4) ความรวดเร็วในการ
แก้ปัญหา โดยการป้องกันควบคุมอนตรายที่เกิดจากสภาพการท างานและสภาพสิ่งแวดล้อมในการ
ั
ท างานมีหลักการ (ยุวดี สิมะโรจน์, 2554) ดังนี้
1. การควบคุมและป้องกันที่แหล่งเกิดอันตราย (source)
เป็นการควบคุมสิ่งคุกคามตั้งแต่จุดก าเนิดไม่ให้แพร่กระจายออกไปสู่บรรยากาศในการท างาน

ั
เช่น การเลือกหรือเปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิตที่ปลอดภัยและอนตรายน้อยกว่า การใช้สารเคมีที่
เป็นอนตรายน้อยกว่าแทนสารเคมีที่อนตรายมากกว่า ติดตั้งการระบายอากาศเฉพาะที่ การปรับปรุง
ั
ั
เครื่องจักร ให้มีการ์ดครอบ มีปุ่มกดเปิด-ปิดด้วยมือทั้งสองข้าง
2. การควบคุมที่ผ่านทาง (path)
เป็นการควบคุมสิ่งคุกคามหลังแพร่กระจายออกไปสู่บรรยากาศออกจากจุดก าเนิดแล้ว แต่ยัง
มาไม่ถึงตัวผู้ปฏิบัติงาน เช่น การใช้วิธีการระบายอากาศทั่วไป การตรวจสภาพสิ่งแวดล้อมในการ
ท างาน การติดตั้งสัญญาณเตือนภัย การจัดเก็บระเบียบรักษาความสะอาด
ี่
3. การควบคุมทตัวบุคคล (receiver)
เป็นการควบคุมสิ่งคุกคามไม่ให้สัมผัสกับตัวผู้ปฏิบัติงานได้ เช่น การใช้อุปกรณ์ป้องกัน
อันตรายส่วนบุคคล (Personal Protective Equipment: PPE) การฝึกอบรม การตรวจสุขภาพของ
ผู้ปฏิบัติงาน การสอนงาน การหมุนเวียนพนักงานท างาน

นอกจากนี้ยังสามารถก าหนดวิธีการควบคุมสภาพการท างานและสภาพสิ่งแวดล้อมในการ
ท างานได้เป็น 3 มาตรการใหญ่ ๆ คือ
1. มาตรการควบคุมทางวิศวกรรม (Engineering controls)
เป็นการควบคุมอันตรายตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ ซึ่งเป็นมาตรการในการควบคุมสิ่งคุกคาม

ที่ดีที่สุด เนื่องจากเป็นการวางแผนการออกแบบควบคุมการเกิดอันตรายจากการท างานในรายละเอียด
ตั้งแต่เริ่มต้น หรือการใช้วิธีการทดแทน/การแยกกระบวนการที่เป็นอนตราย การจัดระบบระบาย
ั
อากาศเฉพาะที่ การปิดคลุมส่วนที่เป็นอันตราย การใช้เครื่องจักรอัตโนมัติแทนการใช้ คน เป็นต้น
2. มาตรการควบคุมทางด้านบริหาร (Administrative controls)

เป็นการควบคุมสิ่งคุกคามโดยอาศัยระบบการบริหารจัดการขององค์กร เช่น การลด ช่วงเวลา
การท างานในบริเวณที่เป็นอนตราย การท างานเป็นกะเพอช่วยลดการสัมผัสสิ่งคุกคาม การฝึกอบรม
ั
ื่
ตลอดจนการจัดหาอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล