Page 116 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 116
108
- ชนั ทีสอง : ชนั หินไซมา (sima) เป็ นชนั ทีอยใู่ ตห้ ินชนั ไซอลั ลงไป ส่วนใหญ่เป็ นหินบะซอลต์
ประกอบดว้ ยแร่ซิลิกา เหลก็ ออกไซดแ์ ละแมกนีเซียม ชนั หินไซมานีห่อหุ้มทวั ทงั พืนโลกอย่ใู นทะเล
และมหาสมุทร ซึงต่างจากหินชันไซอัลทีปกคลุมเฉพาะส่วนทีเป็ นทวีป และยงั มีความหนาแน่น
มากกวา่ ชนั หินไซอลั
แมนเทลิ
แมนเทิล (mantle หรือ Earth's mantle) เป็นชนั ทีอยรู่ ะหวา่ งเปลือกโลกและแก่นโลก มีความหนา
ประมาณ , กิโลเมตร บางส่วนของหินอย่ใู นสถานะหลอมเหลวเรียกว่า หินหนืด (Magma) ทาํ ให้
ชนั แมนเทิลมีความร้อนสูงมาก เนืองจากหินหนืดมีอุณหภูมิประมาณ - °C ซึงประกอบดว้ ย
หินอคั นีเป็นส่วนใหญ่ เช่นหินอลั ตราเบสิก หินเพริโดไลต์
แก่นโลก
แก่นโลก (Core) ความหนาแน่นของโลกโดยเฉลยี คือ , กก./ลบ.ม. ทาํ ใหโ้ ลกเป็น
ดาวเคราะห์ทีหนาแน่นทีสุดในระบบสุริยะ แต่ถา้ วดั เฉพาะความหนาแน่นเฉลียของพืนผิวโลกแลว้
วดั ไดเ้ พียงแค่ , กก./ลบ.ม. เท่านนั ซึงแก่นโลกมีองคป์ ระกอบเป็นธาตุเหลก็ ถึง % รวมถึงนิกเกิล
และธาตุทีมนี าํ หนกั ทีเบากว่าอืน ๆ เช่น ตะกวั และยเู รเนียม เป็ นตน้ แก่นโลกสามารถแบ่งออกเป็ น
ชนั ไดแ้ ก่
- แก่นโลกชันนอก (Outer core) มีความหนาจากผวิ โลกประมาณ , - , กิโลเมตร
ประกอบดว้ ยธาตุเหลก็ และนิกเกิลในสภาพหลอมละลาย และมีความร้อนสูง มีอณุ หภมู ิประมาณ -
มีความหนาแน่นสมั พทั ธ์ . และส่วนนีมีสถานะเป็นของเหลว
- แก่นโลกชนั ใน (Inner core) เป็นส่วนทีอยใู่ จกลางโลกพอดี มีรัศมีประมาณ , กิโลเมตร
มีอุณหภูมิประมาณ , - , และมีความกดดนั มหาศาล ทาํ ให้ส่วนนีจึงมีสถานะเป็ นของแข็ง
ประกอบดว้ ยธาตุเหลก็ และนิกเกิลทีอยใู่ นสภาพเป็นของแข็ง มคี วามหนาแน่นสมั พทั ธ์ .
แผ่นเปลอื กโลก
(องั กฤษ: Plate tectonics; มาจากภาษากรีก " แปลว่า "ผสู้ ร้าง") เป็ นทฤษฎีเชิงธรณีวิทยาทีถูก
พฒั นาขึนเพอื อธิบายถึงหลกั ฐานจากการสงั เกตการเคลอื นตวั ของแผน่ เปลือกโลกขนาดใหญ่ โครงสร้าง
นอกสุดของโลกประกอบดว้ ยชนั ชนั ชนั ทีอยนู่ อกสุดคือชนั ดินแข็ง (lithosphere) ทีมีเปลือกโลกและ
ชันนอกสุดของแมนเทิลทีเย็นตวั และแข็งแล้ว ภายใต้ชนั ดินแข็งคือชันดินอ่อน (aethenosphere)
ถงึ แมว้ า่ ยงั มสี ถานะเป็นของแข็งอยู่ แต่ชนั ดินออ่ นนนั มคี วามยดื หยนุ่ ค่อนขา้ งตาํ และขาดความแข็งแรง
ทงั ยงั สามารถไหลไดค้ ลา้ ยของเหลวซึงขึนอย่กู บั ลาํ ดบั เวลาเชิงธรณีวิทยา ชันแมนเทิลทีอยู่ลึกลงไป
ภายใตช้ นั ดินออ่ นนนั จะมีความแข็งมากขึนอีกครัง กระนันความแข็งดงั กล่าวไม่ไดม้ าจากการเยน็ ลง
ของอณุ หภมู ิ แต่เนืองมาจากความดนั ทีมอี ยสู่ ูง
ชนั ดินแขง็ นนั จะแตกตวั ลงเป็นสิงทีเรียกว่าแผน่ เปลือกโลก ซึงในกรณีของโลกนนั สามารถ
แบ่งเป็นแผน่ ขนาดใหญ่ได้ แผน่ และแผน่ ขนาดเลก็ อกี จาํ นวนมาก แผน่ ดินแขง็ จะเลอื นตวั อยบู่ น
