Page 51 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 51
43
ขนาดและรูปร่างของเซลล์
เซลลส์ ่วนใหญ่มขี นาดเลก็ และไม่สามารถมองเห็นไดด้ ว้ ยตาเปล่า ตอ้ งใชก้ ลอ้ งจุลทรรศน์ส่อง
แต่ก็มีเซลลบ์ างชนิดทีมีขนาดใหญ่ สามารถมองเห็นไดอ้ ยา่ งชดั เจน เช่น เซลลไ์ ข่
รูปร่างของเซลลแ์ ต่ละชนิดจะแตกต่างกนั ไปตามชนิด หนา้ ที และตาํ แหน่งทีอยขู่ องเซลล์
เรืองที องค์ประกอบโครงสร้างและหน้าทขี องเซลล์พชื และเซลล์สัตว์
โครงสร้างพนื ฐานของเซลล์
โครงสร้างพนื ฐานของเซลลแ์ บ่งออกไดเ้ ป็น 3 ส่วนใหญ่ ๆ คือ
1. ส่วนทหี ่อหุ้มเซลล์
2. นวิ เคลยี ส
3. ไซโทพลาซึม
1. ส่วนทีห่อหุ้มเซลล์
ส่วนของเซลลท์ ีทาํ หนา้ ทีห่อหุม้ องคป์ ระกอบภายในเซลลใ์ หค้ งรูปอยไู่ ด้ มดี งั นี
. เยอื หุ้มเซลล์ (Cell Membrane) เป็ นเยือทีบางมากประมาณ 10 นาโนเมตร ประกอบดว้ ย
โปรตีน และไขมนั โดยมีโปรตีนแทรกอยู่ในชันไขมัน เยือหุ้มเซลล์จะมีรู เล็กๆ ช่วยให้จาํ กัด
ขนาดของโมเลกุลของสารทีจะผ่านเยือหุ้มเซลลไ์ ด้ จึงทาํ หน้าทีควบคุมปริมาณและชนิดของสาร
ทีผา่ นเขา้ ออกจากเซลลด์ ว้ ย โมเลกุลของสารบางชนิด เช่น นาํ ออกซิเจน และคาร์บอนไดออกไซด์
สามารถผา่ นเยอื นีได้ แต่สารทีมโี มเลกลุ ใหญ่ ๆ เช่น โปรตีน ไม่สามารถผา่ นได้ เยอื หุ้มเซลล์ จึงมสี มบัติ
เป็นเยือเลอื กผ่าน (Differentially Permeable Membrane)
. ผนังเซลล์ (Cell Wall) พบไดใ้ นเซลลพ์ ืชทุกชนิด และในเซลลข์ องสิงมีชีวิตเซลลเ์ ดียว
ราและแบคทีเรียบางชนิด โดยจะห่อหุม้ เยือหุม้ เซลลไ์ วอ้ ีกชนั หนึง ทาํ หน้าทีเพิมความแข็งแรงและ
ป้ องกันอนั ตรายให้แก่เซลล์ ซึงแมว้ ่าผนงั เซลลจ์ ะหนาและมีความยืดหยุน่ ดี แต่ผนังเซลลก์ ็ยอมให้
สารเกือบทุกชนิดผ่านเข้าออกได้ ทังนี ผนังเซลลข์ องสิงมีชีวิตต่างชนิดกันจะมีองค์ประกอบ
ไม่เหมือนกนั สาํ หรับองค์ประกอบหลกั ของผนังเซลลพ์ ืช ไดแ้ ก่ เซลลโู ลส เซลลข์ องสัตวไ์ ม่มีผนัง
เซลล์ แต่มสี ารเคลือบผวิ เซลลท์ ีเป็ นสารประกอบของโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต สารเคลือบผิวเซลล์
เหลา่ นี มีประโยชน์ต่อสิงมีชีวิต เพราะเป็ นโครงสร้างทีมีความเหนียว แข็งแรง ไม่ละลายนาํ จึงทาํ ให้
เซลลค์ งรูปร่าง และช่วยลดการสูญเสียนาํ ใหก้ บั เซลล์ นอกจากนี ยงั ช่วยใหเ้ ซลลเ์ กาะกลุ่มรวมกนั อย่ไู ด้
เป็นเนือเยอื และอวยั วะ
