Page 179 - การเรียนรู้สู้ภัยธรรมชาติ 3 สค32032 ม.ปลาย
P. 179
“ซานโตรินี่” ท่ีเกิดขึ้นคร้ังน้ีคือแหล่งที่มาสาคัญท่ีนาไปสู่การบันทึกถึงเร่ืองราวเก่ียวกับเหตุการณ์
น้าทว่ มโลก (Great Flood) ท่ีปรากฏอยู่ในคมั ภรี ์ทงั้ ของชาวยิว คริสเตยี น และชาวอิสลาม
สถานการณ์สนึ ามทิ ี่เมอื งลิสบอน ประเทศโปรตเุ กส
เหตุการณ์การเกิดคล่ืนใต้น้าที่เกิดข้ึนจากแผ่นดินไหวท่ีเมืองลิสบอน ประเทศ
โปรตุเกส ในปี พ.ศ. 2298 (ค.ศ. 1755) ชาวโปรตเุ กสจานวนหลายหมื่นคนรอดชีวิตจากเหตุการณ์
แผ่นดินไหวคร้ังใหญ่ที่ลิสบอนในปี พ.ศ. 2298 (ค.ศ. 1755) แต่กลับต้องเสียชีวิตไปทันที ด้วย
คลื่นสึนามิที่โถมเข้าทาลายหลังเกิดแผ่นดินไหวได้เพียงไม่กี่นาที เนื่องจากคนจานวนมากหนีภัย
แผ่นดินไหวออกไปยังแนวชายฝ่ังทะเล ด้วยเช่ือว่าเป็นสถานท่ีที่มีความปลอดภัย พ้นอันตรายจาก
ไฟไหม้และการร่วงหล่นของเศษสิ่งของต่าง ๆ ได้ เม่ือเกิดอ๊าฟเตอร์ช็อก ก่อนหน้าท่ีกาแพงน้าท่ีสูง
ใหญ่ จะถาโถมเข้าถล่มท่าเรือบนชายฝั่งน้ัน น้าทะเลได้เหือดแห้งลดระดับลงไปมากจนซากเรือ
สนิ คา้ เกา่ ๆ ท่ีปรักหักพังและหลงลืมกนั ไปแลว้ โผลข่ ้นึ มาให้เห็นอยา่ งชัดเจน
แผ่นดินไหว สึนามิ และไฟไหม้ที่เกิดข้ึนอย่างต่อเน่ือง ได้สังหารชาวเมืองลิสบอนไป
มากกวา่ 2 ใน 3 ของจานวนชาวเมอื งท้งั หมดประมาณ 275,000 คน บนั ทึกประวตั ศิ าสตรเ์ ก่ยี วกับ
การสารวจทางทะเลของ วาสโก ดา กามา และ คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ที่เก็บไว้ก็สูญหายไป ตึก
รามอาคารต่าง ๆ จานวนนับไม่ถ้วนถูกทาลาย การพังพินาศของลิสบอนยังส่งผลให้ความ
ทะเยอทะยานดา้ นการลา่ อาณานิคมของจกั รวรรดโิ ปรตุเกสสะดดุ ลงด้วยชาวยุโรปในครสิ ต์ศตวรรษ
ท่ี 18 พยายามที่จะเขา้ ใจภยั พิบตั ิที่เกิดขน้ึ ภายใต้กรอบของศาสนา และระบบความเช่ือในหลกั แห่ง
เหตุผล นักปรัชญาในยุคส่องสว่าง (the Enlightenment) โดยเฉพาะอย่างย่ิง วอลแตร์ ได้บันทึก
เรื่องถึงเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน แนวความคิดหลักปรัชญาของการทาให้บริสุทธ์ิย่ิงขึ้น ดังเช่นท่ีอธิบาย
โดยนักปรัชญา อิมมานูเอลคานท์ (Immanuel Kant) ในหนังสือ The Observation on the
Feeling of the Beautiful and Sublime น้ันได้แรงบันดาลใจบางส่วนมาจากความพยายามที่จะ
เข้าใจถงึ ความรา้ ยกาจของเหตกุ ารณ์แผน่ ดนิ ไหวและคลนื่ ใตน้ ้าสนึ ามิท่ลี สิ บอนคร้งั น้ี
สัตว์จานวนมากรู้โดยสญั ชาตญาณถงึ อันตรายที่จะเกดิ ข้นึ และไดห้ นภี ยั ขึน้ ไปยงั พนื้ ท่ี
สูง กอ่ นหน้าท่ีน้าทะเลจะซัดเข้าฝ่ัง แผ่นดินไหวที่ลิสบอนเป็นกรณีแรกท่ีมีการบันทึกไว้เป็นเอกสาร
หลักฐานเก่ียวกับปรากฏการณ์ดังกลา่ วในทวปี ยุโรป ปรากฏการณ์ในลักษณะนี้ ได้รับการบันทึกไว้
เช่นกันในศรีลังกาในปี พ.ศ. 2547 เมื่อเกิดแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย นักวิทยาศาสตร์
บางรายสงสัยว่าสัตว์ต่าง ๆ อาจมีความสามารถในการรับสัญญาณ คลื่นเรย์ลีความถี่ต่า
(subsonic Rayleigh waves) ได้จากการไหวของแผ่นดินในช่วงเวลาไม่ก่ีนาที หรือไม่กี่ช่ัวโมง
กอ่ นทีค่ ล่นื ใต้นา้ จะพัดกระหน่าเข้าสู่ชายฝ่ัง
ชดุ วชิ า การเรยี นรสู้ ู้ภยั ธรรมชาติ 3 - 169
