Page 144 - การเรียนรู้สู้ภัยธรรมชาติ 2 สค22019 ม.ต้น
P. 144
เร่อื งที่ 2 สึนาม…ิ ภัยรา้ ยที่ต้องระวงั
2.1 สาเหตุและปัจจัยการเกดิ สึนามิ
2.1.1 สนึ ามิทเี่ กดิ จากแผน่ ดนิ ไหว
คลื่นสึนามิเกิดจากการไหวและส่ันสะเทือนของเปลือกโลกอย่างรุนแรงใต้
พนื้ ท้องทะเลและมหาสมทุ ร การเคลอ่ื นตวั ของแผน่ เปลือกโลก มอี ยู่ 3 แบบคอื
1) แบบกระจายตวั คือ แผน่ เปลอื กโลกสองแผ่นเคล่อื นท่ีออกจากกัน
2) แบบมดุ ตัว คอื แผน่ เปลือกโลกเคลอ่ื นเข้าหากนั โดยทีแ่ ผน่ เปลอื กโลกแผ่น
หนง่ึ มดุ เขา้ ไปอยใู่ ตแ้ ผน่ เปลอื กโลกอกี แผน่ หนง่ึ
3) แบบเปลี่ยนรูป คือ แผ่นเปลือกโลกจานวนสองแผ่น เคล่ือนที่ในแนวนอน
ผา่ นซง่ึ กนั และกนั
การเคล่ือนท่ีของแผ่นเปลือกโลกแต่ละคร้ังจะปลดปล่อยพลังงานมหาศาล
ออกมาทาให้มวลน้าในมหาสมุทรเกิดการเคลื่อนไหวกลายเป็นคล่ืนขนาดใหญ่แผ่กระจายเป็นวง
กว้างออกไปจากบรเิ วณที่เป็นจดุ ศนู ยก์ ลางของแผ่นดนิ ไหว
2.2.2 คลน่ื สึนามิไรแ้ ผน่ ดินไหว
คลื่นสึนามิไร้แผ่นดินไหว แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ เกิดจากปรากฏการณ์
ตามธรรมชาติ และเกดิ จากการกระทาของมนษุ ย์
1) ชนิดที่เกิดจากปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ ปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ
ทอ่ี าจกอ่ ให้เกิดคล่ืนสนึ ามิได้ มีดงั น้ี
- การเกิดแผ่นดินถล่ม (landslides) ขนาดใหญ่ใกล้ชายฝ่งั ทะเล
- การปะทอุ ยา่ งรนุ แรงของภูเขาไฟใตท้ ะเลหรอื บนเกาะในทะเล
- การพุ่งชนของอกุ กาบาตลงบนพืน้ น้าในมหาสมุทร
2) ชนิดท่ีเกิดจากการกระทาของมนุษย์ ตัวอย่างการเกิดของคลื่นสึนามิท่ีถือ
ได้วา่ มีสาเหตมุ าจากการกระทาของมนุษย์ คือ ปรากฏการณค์ ลื่นขนาดใหญ่เคลอื่ นตวั มาข้ึนชายฝ่ัง
ของประเทศฟิลิปปินส์ ในเดือนกรกฎาคม 2489 ท้ังที่ไม่ได้เกิดแผ่นดินไหวมาก่อน แต่เป็นเพราะ
มีการทดลองระเบิดปรมาณูของสหรัฐอเมริกาท่ีเกาะบิกินี ในหมู่เกาะมาร์แชลล์ กลางมหาสมุทร
แปซิฟิก เมื่อวันที่ 1 และวันที่ 29 ของเดือนน้ัน จึงเช่ือว่า ความส่ันสะเทือนของพื้นน้าที่เกิดจาก
การทดลองระเบดิ ปรมาณู ก็อาจกอ่ ให้เกดิ คลน่ื สึนามิขน้ึ ได้
ชดุ วชิ าการเรยี นรสู้ ู้ภยั ธรรมชาติ 2 - 134
