Page 58 - Focus SPM 2022 - Fizik

Fizik SPM Bab 4 Keelektromagnetan
5. Apabila bekalan kuasa dihidupkan, arus melalui gegelung dari a ke b dan kemudian melalui c ke d
seperti dalam Rajah 4.6, menyebabkan kesan lastik berlaku.
6. Dengan menggunakan petua tangan kiri Fleming, gegelung a-b bergerak ke bawah, manakala gegelung
b-c bergerak ke atas. Maka, bongkah kayu itu berputar melawan arah jam.

Prinsip Kerja Motor Arus Terus
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
4. Medan magnet disebabkan
oleh arus dan magnet
kekal bergabung
membentuk medan lastik.
3. Arus di dalam gegelung 5. Daya magnet bertindak
menghasilkan medan pada sisi gegelung yang
magnet. bersebelahan dengan
magnet.

2. Arus mengalir masuk F
dan keluar dari I B I 6. Daya magnet
gegelung melalui N F menghasilkan kesan
berus karbon. putaran untuk
S
Magnet kekal Gegelung memutarkan gegelung.
Berus karbon Magnet kekal
Berus karbon
B : Medan magnet
Komutator
I : Arus
F : Daya magnet
1. Bekalan kuasa
AT dihidupkan.
Rajah 4.7 Motor arus terus
1. Motor arus terus biasanya terdapat dalam peralatan elektrik yang berkuasa rendah seperti kereta mainan
dan kipas mini.
2. Terdapat empat proses yang boleh menerangkan prinsip kerja motor arus terus.

F
B C
Proses 1
U A S • Arus mengalir pada gegelung melalui D, C, B dan A.
•
Berdasarkan petua tangan kiri Fleming, pengaliran arus dalam gegelung
D
telah menyebabkan arah daya pada sisi AB ke atas, manakala arah
F daya pada sisi CD ke bawah.
T
T
• Daya yang bertindak menyebabkan gegelung berputar mengikut arah
i
i
n
n
jam.
g
g
k
k
a
a
t
t
a
n
5 a B
n
A
U C S Proses 2
•
Apabila gegelung berada dalam kedudukan menegak, aliran arus
terputus kerana berus karbon tidak menyentuh komutator.
D • Walau bagaimanapun, gegelung masih berputar mengikut arah jam
kerana kesan inersia.
372

04 SPM FIZIK F5.indd 372 23/07/2021 10:08 AM