Page 8 - การวิจัยไม้กฤษณา

ความหลากชนิดและเขตการกระจายพันธุ์ของพันธุ์ไม้เนื้อหอมในประเทศไทย

บทที่ 1

ความหลากชนิดและเขตการกระจายพันธุ์

ของพันธุ์ไม้เนื้อหอมในประเทศไทย

พันธุ์ไม้เนือหอม (Incense wood) หมายถึงพันธุ์ไม้ที่มีสารหอมสะสม
้
้
อยู่ในเนือไม้ในกลุ่มสาร เตอร์พีนอยด์ (Terpenes) และมนุษย์ได้ใช้ประโยชน์
จากคุณสมบัติดังกล่าวในลักษณะเป็นของป่า (Forest minor products)
้
�
อย่างเช่นการนาท้งส่วนใบ กิ่งก้าน และเนือไม้ มาทาเป็นธูปเพื่อใช้จุดไหว้ประกอบใน
ั
�
พิธีกรรม ดังที่รายงานของ Pennacchio et al. (2010) ระบุว่าหลายชนเผ่า
�
้
ที่อาศัยอยู่บริเวณเทือกเขาหิมาลัยมีการนาพันธุ์ไม้เนือหอมมาจุดเป็นธูป
เพื่อท�าให้ควันที่มีกลิ่นหอมประมาณ 90 ชนิดด้วย ส่วนใหญ่เป็นไม้สนสกุล
จูนิเปอร์ (Juniperus) ขณะที่การศึกษาของ Staub et al. (2011) พันธุ์ไม้
เนือหอมที่ใช้ประกอบพิธีกรรมของชาวไบ (Bai) ในมณฑลซานสีพบ
้
้
ทั้งหมด 17 ชนิด จากทั้งหมด 12 วงศ์ ในจ�านวนดังกล่าวมีชนิดที่น�าเนือไม้
มาท�าธูปอยู่ 3 ชนิด ได้แก่ Cupressus funebris สนฮิโนกิ (Chamaecyparis

้
�
obtusa) และ Juniperus squamata และในประเทศลาวนาเนือไม้โลงเลง
�
(Folkenia hodginsii) มาใช้ประกอบทาธูปหอมได้เช่นกัน ด้วยประเทศไทย
้
้
ั
ต้งอยู่เขตร้อนชืนไม่พบไม้สนที่มีเนือไม้หอมดังกล่าว แต่ในประเทศไทย
พบพันธุ์ไม้ในวงศ์ Thymelaeaceae เป็นต้นไม้ที่มีเนือไม้หอม ได้แก่ สกุล
้
กฤษณาหรือเอควิลาเรีย (Aquilaria) และสกลกฤษณาน้อยหรือไกรินนอป
ุ
�
ั
�
(Gyrinop) ที่เนือไม้มีชันหอมสะสมอยู่สามารถนาไปกล่นเป็นน้าหอมได้
้
นอกจากนียังมีชนิดไม้อีกหลายชนิดที่มีเนือไม้หอม แต่สารเคมีที่มีกลิ่น
้
้
หอมในเนือไม้เป็นคนละชนิดกัน ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ในวงศ์ Lauraceae อาทิ
้
เช่น เทพทาโร (Cinnamomum parthenoxylon) กะเพราต้น (Cinnamomum
�
ุ
ilicioide) และตะไคร้ต้น (Litsea cubeba) ฯลฯ ส่วนพันธุ์ไม้สกลกายาน
การวิจัยไม้กฤษณา 1