Page 56 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก

4. ผลของการตัดขยายระยะต่อรูปทรงล าต้นของสัก
รูปทรงของล าต้นที่ท าการศึกษา ได้แก่ ค่า Live crown ratio และ ค่า Slenderness ratio

ี
ซึ่งแสดงถึงเสถียรภาพ (stability) ของต้นไม้ ค่า Slenderness สูง หมายความว่าต้นไม้มความโต
น้อยแต่มีความสูงมาก ซึ่งลักษณะดังกล่าวจะท าให้เกิดความเสี่ยงต่อการโค่นล้มหรือถูกท าลาย
ได้ง่าย โดยเฉพาะในบริเวณที่มีพายุโดยทั่วไปในไม้ใบแคบ พวกสน มีการศึกษาพบว่าหากค่า

Slenderness สูงเกินกว่า ร้อยละ 100 ต้นไม้จะมีอัตราความเสี่ยงสูง ในสักยังไม่มีการศึกษาค่า

Slenderness ที่เหมาะสม แต่กรณีที่มีค่า Slenderness ร้อยละ 100 หรือมากกว่าจะมีความเสี่ยง
่
สูงในการโค่นล้มเชนกัน ค่าอัตราส่วนระหว่างความสูงของเรือนยอดกับความสูงทั้งหมดของ
ต้นไม้ (Live crown ratio) เป็นค่าที่แสดงถึงลักษณะของต้นไม้ โดยทั่วไปเรือนยอดของต้นไม้ใบ

แคบจะมีค่าไม่ต่ ากว่า ร้อยละ 40 เพื่อให้ต้นไม้มีเรือนยอดที่แข็งแรงและสามารถผลิตอาหาร
และเติบโตได้เต็มที่ และค่าอัตราส่วนระหว่างปริมาตรที่แท้จริงของต้นไม้กับปริมาตรของรูป

้
ทรงกระบอกที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางของพืนที่หน้าตัดเท่ากับเส้นผ่านศูนย์กลางของล าต้นที่ระดับ
ความสูงเพียงอก หรือ ที่ระดับความสูง 1.30 เมตรของต้นไม้ (Artificial form factor) ผล
การศึกษาพบว่า

1) แปลงทดลองที่สวนป่าเด่นด่าน จังหวัดอุตรดิตถ์

การศึกษาพบว่าหลังการตัดขยายระยะ ค่า Live crown ratio ในแปลงตัดขยาย

ระยะแบบหนักมีค่าสูงกว่าในแปลงตัดขยายระยะปานกลางและแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะ และ
พบว่ามีค่าสูงกว่าอย่างเด่นชัดในปีที่ 2 หลังการตัดขยายระยะ แปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะแสดง

ค่าต่ าสุดซึ่งจะมีผลต่อการเติบโตของต้นไม้ต่อไป ในปีที่ 5 หลังการตัดขยายระยะพบความ

แตกต่างอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติเฉพาะระหว่างแปลงตัดขยายระยะแบบหนักกับแปลงที่ไม่ตัด
ขยายระยะ ในทางกลับกันจะพบว่าค่า Slenderness ในแปลงตัดขยายระยะแบบหนักจะมีค่าต่ า

กว่าในแปลงอื่นๆ อย่างเห็นได้ชัดตั้งแต่ปีที่ 1 หลังจากการตัดขยายระยะ และในแปลงที่ไม่ได้ตัด

ขยายระยะจะมีค่าสูงกว่าในแปลงอื่นๆ เนืองจากในแปลงที่ไม่มีการจัดการต้นไม้ที่ขึ้นกันอย่าง
่
หนาแน่นจะมีความสามารถในการเติบโตทางด้านความโตได้น้อยลง แต่อย่างไรก็ตามในปีที่ 5

หลังการตัดขยายระยะ แม้ว่าค่าในแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะจะมีค่ามากกว่าร้อยละ 100 แต่ไม่

ั
พบความแตกต่างอย่างมีนยส าคัญทางสถิติระหว่างทุกการทดลอง (Figure 1-19 และ Table 1-11)
ส่วนผลของการตัดขยายระยะต่อค่า Artificial form factor พบว่าหลังการตดขยายระยะปีที่ 3 ค่า
ั
ในแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะจะมีค่าลดลงและมีค่าต่ ากว่าแปลงที่ตัดขยายระยะ และในแปลงที่

ตัดขยายระยะปานกลางมค่าสูงสุดและสูงกว่าแปลงที่ตัดขยายระยะแบบหนัก ค่าความแตกต่าง
ี

43 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก