Page 135 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 135
์
ิ
ั
ั
่
ำ
ุ
ิ
ั
คาวิา “โข่ง” พุจันานกรมศพุทศล้ปักรรม ฉบบราชีบณฑตยสถาน
ึ
ู
�
ี
้
อธบายคาวิาโขงใชีเรยกโคงครงวิงกล้มแล้ะสวินปัระกอบเมอเปันปัระตวิด
ิ
้
ั
่
�
่
ำ
็
่
ุ
้
ู
ุ
้
ิ
�
ุ
่
ู
้
�
ี
เรยกทงซึ่มปัระตวิา ซึ่มปัระตโขง ในพุจันานกรมภูาษาถนไทยล้านนา
ั
้
้
ำ
ึ
โดยมณ พุยอมยงค ไดใหคานยามไวิ 2 ควิามหมาย ควิามหมายแรก หมายถง
ิ
้
์
ี
ี
�
่
่
้
ึ
ั
ู
้
ุ
�
ซึ่มปัระตวิด สวินควิามหมายท 2 หมายถง อาณาเขต เชีน ทวิโขงเขตของ
ั
�
ิ
ค่อ ทัวิอาณาบรเวิณ อีกข้อสันนิษฐ์านของคำาวิ่า “โขง” น่าจัะมาจัากรากศัพุท์
115
เดยวิกบคาวิา คาน-ล้ะวิา ในภูาษามอญแล้ะคานวิา ในภูาษาพุม่าทแปัล้วิา
�
ั
ี
ำ
่
่
ี
�
�
ี
�
ทอยอาศย แล้ะคำาวิา “คาน” ในภูาษาพุม่าทแปัล้วิาหอง สอดคล้องกับสงกอสราง
้
้
ิ
่
ู
่
้
่
่
ี
ั
ี
ำ
ของพุม่าปัระเภูทหน�ง ท�เรียกวิ่า “พิญาค์าน” ทาหน้าท�คล้้ายกับ โขงพุระเจั้า
ึ
ี
�
�
ในล้านนา ซึ่ึงควิามหมายร่วิม ค่อ การบ่งบอกขอบเขตพุ่นทีทีมีล้ักษณะปัิดล้้อม
�
116
้
�
ึ
�
่
์
ู
่
้
ั
่
่
�
้
ี
เพุอการใชีสอยปัระโยชีน หร่อเพุออยอาศย เมอมการใชีในพุุทธศาสนา จังกล้าย
�
่
�
�
ั
�
เปันการกาหนดเขตพุ่�นทีศกดิสทธิสงวินไวิแดพุระพุุทธองค หร่อพุระสงฆ์์เทานัน
็
ำ
้
่
์
ิ
�
130
