Page 17 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 17
่
็
้
้
ำ
จัากควิามหมายของวิิหารขางตน คาวิา “วิิหาร” ค่อ การเปัน
ำ
ิ
ั
์
ี
�
ิ
ุ
ี
�
่
่
ทพุานกอยูอาศย เพุอการเปัล้�ยนอรยาบถของพุระภูิกษสงฆ์ ซึ่งอาจัเทียบ
ั
ึ
�
่
�
ี
ำ
ั
ุ
้
ิ
่
่
ิ
ำ
�
ั
ึ
ี
ิ
เคยงไดจัากคาวิา “กฏ” แตคาวิาวิหารนน หมายถงทอยู่อนเปันกรยา
็
ิ
ิ
่
ี
ู
่
็
�
ึ
สวินกฏ หมายถงทอย หรอสงปัล้กสรางขนเปันทอย เปันตวิงาน
้
ั
ึ
�
ุ
่
ิ
�
ู
ู
�
็
่
ี
ี
้
่
ุ
�
่
ึ
ี
ิ
่
สถาปัตยกรรม แตตอมาเมอมการสรางพุระพุทธปัฏมา จังมอาคาร
ั
�
ทสรางขนเปันทปัระดิษฐ์าน ในทางสถาปัตยกรรมไทย เรยกวิา
�
�
ั
้
ี
ี
ี
่
ึ
็
�
ิ
�
“วหารู้” ถ่อเปั็นสถานทีสมมติให้เปั็นทีปัระทับของพุระสัมมา
5
ั
สมพุทธเจัานงปัระทบเปันปัระธานในการปัระชีุมกจัของสงฆ์ ์
ั
�
ั
็
้
ุ
ิ
�
หร่อเพุอการบชีาของฆ์ราวิาส
ู
่
์
ุ
็
ุ
�
ั
ั
่
ิ
์
ั
ั
่
วิรล้ญจัก บณยสรตน (2543) กล้าวิวิา วิหารเปันทงตวิงาน
่
ี
ั
่
้
ี
ั
็
่
ุ
สถาปัตยกรรมท�มการกอสรางมานานนับแตสมยพุทธกาล้ หากแต่วิาเปัน
ุ
้
ั
ิ
่
ุ
ี
ี
ไปัในล้กษณะของกุฎทปัระทบของพุระพุทธเจัาหรอพุระภูกษสงฆ์ ์
ั
�
ำ
ั
�
่
็
ั
�
�
ิ
็
ิ
ิ
ิ
�
็
่
�
การเปันทีพุานกนัน กเพุอเปัล้ี�ยนอรยาบถ อนเปันเรองของกรยานันเอง
่
ี
่
ตอมาควิามหมายของวิหารได้แปัรเปัล้�ยนไปัในควิามหมายเดียวิ คอ
ิ
ี
ตวิงานสถาปัตยกรรมท�แสดงถึงอาคารท�มหนาทในการปัระดิษฐ์าน
ั
ี
้
�
ี
ั
ี
ั
้
่
้
ู
่
ี
พุระพุทธรูปัคกบอโบสถ บางคร�งสรางใหมขนาดใหญ่กวิาอโบสถ
ุ
ุ
ั
ุ
�
่
ำ
ำ
่
�
เนองจัากมวิตถปัระสงคเพุอใหเปันทปัระชีมของคนจัานวินมากเพุอทา
ุ
ี
�
่
็
ี
ั
้
ุ
์
�
ิ
ี
พุธกรรมบางอย่างไดสะดวิก วิิหารจัึงเปั็นอาคารที�ปัระกอบพุธีกรรม
6
ิ
้
ุ
้
ทางศาสนา มการสรางพุระพุทธรปัเปันปัระธาน วิหารเปั็นอาคาร
ี
็
ิ
ู
่
ั
ั
ี
้
ิ
่
ิ
ปัระกอบพุธกรรมรวิมกนระหวิางพุระภูกษกบชีาวิบาน ในศรีล้ังกา
ุ
7
สมยอนราธปัระ แล้ะโปัโล้นนารวิะ มอาคารสาหรบปัระดษฐ์าน
ั
ำ
ิ
ี
ุ
ุ
ั
ุ
พุระพุุทธรปั ซึ่ง ชีาวิสงหล้เรยกวิา ปัฏมาฆ์ระ (patimaghara) หมายถง
ึ
�
ิ
ู
ึ
่
ี
ิ
ุ
ู
้
ิ
่
่
ุ
้
เคหสถานของพุระพุทธเจัา หรอบานของพุระพุทธรปั หรอวิหาร
(ทอยของ พุระสงฆ์-พุระพุทธเจัา) แต่สนนษฐ์านวิ่ามการเปัล้�ยนการเรยก
์
ุ
�
ิ
ี
ี
ั
ี
่
้
ู
ี
่
ั
่
ั
�
ั
ิ
ิ
ิ
“ปัฏมาฆ์ระ” เปั็น “วิหาร” หรอ “วิหารเค” ตงแตสมยคมโปัล้ะ
�
จันถงปัจัจับน ซึ่งวิหารของศรีล้งกานนมไดมการใชีสอยปัระโยชีนเหมอน
ึ
ี
ั
ั
้
่
ึ
ุ
ั
้
ิ
ั
�
ิ
์
อยางไทย หากแตเปันทีอยของพุระสงฆ์์
�
ู
่
่
็
่
8
12

