Page 17 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 17

่
                                                                                     ็
                                                          ้
                                                             ้
                                                                 ำ
                                    จัากควิามหมายของวิิหารขางตน คาวิา “วิิหาร” ค่อ การเปัน
                                ำ
                                                        ิ
                                  ั
                                                                            ์
                               ี
                               �
                                                         ิ
                                                                         ุ
                                                    ี
                                             �
                                             ่
                                      ่
                             ทพุานกอยูอาศย เพุอการเปัล้�ยนอรยาบถของพุระภูิกษสงฆ์ ซึ่งอาจัเทียบ
                                         ั
                                                                              ึ
                                                                              �
                                          ่
                                                               �
                               ี
                                        ำ
                                                               ั
                                              ุ
                                   ้
                                                ิ
                                                        ่
                                                     ่
                                                          ิ
                                                      ำ
                                                                         �
                                                                             ั
                                                                       ึ
                                                                         ี
                                                                                    ิ
                             เคยงไดจัากคาวิา “กฏ” แตคาวิาวิหารนน หมายถงทอยู่อนเปันกรยา
                                                                                ็
                                                                                   ิ
                                    ิ
                              ่
                                              ี
                                                 ู
                                                 ่
                                                                               ็
                                              �
                                                                  ึ
                             สวินกฏ หมายถงทอย หรอสงปัล้กสรางขนเปันทอย เปันตวิงาน
                                                               ้
                                                                                  ั
                                            ึ
                                                                  �
                                  ุ
                                                    ่
                                                       ิ
                                                       �
                                                                           ู
                                                           ู
                                                                         �
                                                                      ็
                                                                           ่
                                                                         ี
                                                                                ี
                                                             ้
                                             ่
                                                                    ุ
                                                    �
                                                    ่
                                                                              ึ
                                                       ี
                                                                         ิ
                                              ่
                             สถาปัตยกรรม แตตอมาเมอมการสรางพุระพุทธปัฏมา จังมอาคาร
                                  ั
                                           �
                             ทสรางขนเปันทปัระดิษฐ์าน ในทางสถาปัตยกรรมไทย เรยกวิา
                                     �
                               �
                                                                   ั
                                 ้
                                           ี
                                                                                 ี
                               ี
                                                                                     ่
                                     ึ
                                        ็
                                                    �
                                ิ
                                                                  �
                             “วหารู้” ถ่อเปั็นสถานทีสมมติให้เปั็นทีปัระทับของพุระสัมมา
                                     5
                              ั
                             สมพุทธเจัานงปัระทบเปันปัระธานในการปัระชีุมกจัของสงฆ์                                           ์
                                                ั
                                         �
                                         ั
                                                    ็
                                       ้
                                 ุ
                                                                             ิ
                                   �
                             หร่อเพุอการบชีาของฆ์ราวิาส
                                         ู
                                   ่
                                                      ์
                                              ุ
                                                                             ็
                                                  ุ
                                                                                �
                                                                                ั
                                                   ั
                                                                    ่
                                                                       ิ
                                            ์
                                        ั
                                                                                  ั
                                                                 ่
                                    วิรล้ญจัก บณยสรตน (2543) กล้าวิวิา วิหารเปันทงตวิงาน
                                                                ่
                                           ี
                                  ั
                                                                                  ่
                                                   ้
                                          ี
                                                                  ั
                                                                                     ็
                                                ่
                                                                     ุ
                             สถาปัตยกรรมท�มการกอสรางมานานนับแตสมยพุทธกาล้ หากแต่วิาเปัน
                                                                                   ุ
                                                                     ้
                                                      ั
                                                                                ิ
                                                                         ่
                                                                 ุ
                                                 ี
                                               ี
                             ไปัในล้กษณะของกุฎทปัระทบของพุระพุทธเจัาหรอพุระภูกษสงฆ์               ์
                                   ั
                                                 �
                                       ำ
                                                                 ั
                                                                       �
                                                                       ่
                                  ็
                                         ั
                                           �
                                                 �
                                                         ิ
                                               ็
                                                                               ิ
                                                                              ิ
                                                          ิ
                                                                                  �
                                                                    ็
                                                 ่
                                     �
                             การเปันทีพุานกนัน กเพุอเปัล้ี�ยนอรยาบถ อนเปันเรองของกรยานันเอง
                              ่
                                                             ี
                                                                                     ่
                             ตอมาควิามหมายของวิหารได้แปัรเปัล้�ยนไปัในควิามหมายเดียวิ คอ
                                                 ิ
                                                 ี
                             ตวิงานสถาปัตยกรรมท�แสดงถึงอาคารท�มหนาทในการปัระดิษฐ์าน
                              ั
                                                                 ี
                                                                    ้
                                                                      �
                                                                      ี
                                        ั
                                                                ี
                                          ั
                                                                  ้
                                         ่
                                                             ้
                                         ู
                                                                               ่
                                                                   ี
                             พุระพุทธรูปัคกบอโบสถ บางคร�งสรางใหมขนาดใหญ่กวิาอโบสถ
                                  ุ
                                                                                 ุ
                                                          ั
                                             ุ
                               �
                               ่
                                                                                     ำ
                                                                        ำ
                                                                                   ่
                                                                                   �
                             เนองจัากมวิตถปัระสงคเพุอใหเปันทปัระชีมของคนจัานวินมากเพุอทา
                                                                ุ
                                      ี
                                                           �
                                                   ่
                                                        ็
                                                           ี
                                       ั
                                                      ้
                                          ุ
                                                 ์
                                                   �
                                                                                 ิ
                                ี
                             พุธกรรมบางอย่างไดสะดวิก  วิิหารจัึงเปั็นอาคารที�ปัระกอบพุธีกรรม
                                                    6
                               ิ
                                              ้
                                                       ุ
                                               ้
                             ทางศาสนา มการสรางพุระพุทธรปัเปันปัระธาน วิหารเปั็นอาคาร
                                         ี
                                                              ็
                                                                         ิ
                                                          ู
                                                       ่
                                                                   ั
                                                 ั
                                       ี
                                                                         ้
                                      ิ
                                             ่
                                                               ิ
                             ปัระกอบพุธกรรมรวิมกนระหวิางพุระภูกษกบชีาวิบาน  ในศรีล้ังกา
                                                                 ุ
                                                                           7
                             สมยอนราธปัระ แล้ะโปัโล้นนารวิะ มอาคารสาหรบปัระดษฐ์าน
                                                                          ั
                                                                       ำ
                                                                                 ิ
                                                               ี
                                         ุ
                                                          ุ
                                ั
                                    ุ
                             พุระพุุทธรปั ซึ่ง ชีาวิสงหล้เรยกวิา ปัฏมาฆ์ระ (patimaghara) หมายถง
                                                                                     ึ
                                         �
                                               ิ
                                      ู
                                         ึ
                                                       ่
                                                    ี
                                                            ิ
                                               ุ
                                                                           ู
                                                           ้
                                                                                   ิ
                                                         ่
                                                                                ่
                                                                       ุ
                                                    ้
                             เคหสถานของพุระพุทธเจัา หรอบานของพุระพุทธรปั หรอวิหาร
                             (ทอยของ พุระสงฆ์-พุระพุทธเจัา) แต่สนนษฐ์านวิ่ามการเปัล้�ยนการเรยก
                                            ์
                                                  ุ
                               �
                                                              ิ
                                                                                    ี
                               ี
                                                            ั
                                                                      ี
                                  ่
                                                      ้
                                  ู
                                                                             ี
                                                                           ่
                                                                                ั
                                                         ่
                                                                       ั
                                                                       �
                                                                              ั
                                 ิ
                                                              ิ
                                                 ิ
                             “ปัฏมาฆ์ระ” เปั็น “วิหาร” หรอ “วิหารเค” ตงแตสมยคมโปัล้ะ
                                          �
                             จันถงปัจัจับน ซึ่งวิหารของศรีล้งกานนมไดมการใชีสอยปัระโยชีนเหมอน
                                          ึ
                                                                ี
                                                      ั
                                       ั
                                                               ้
                                                                                    ่
                                 ึ
                                     ุ
                                   ั
                                                                     ้
                                                             ิ
                                                          ั
                                                          �
                                            ิ
                                                                                 ์
                             อยางไทย หากแตเปันทีอยของพุระสงฆ์์
                                                �
                                                   ู
                                            ่
                                                   ่
                                              ็
                                ่
                                                             8
                                                         12
   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22