Page 181 - 7.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

Bağlaç Olan de ve Ek Olan –de’nin Yazımı, Bağlaç Olan ki ve Ek Olan –ki’nin Yazımı,
Soru Eki mı / mi / mu / mü’nün Yazımı, Ek Fiilin Yazımı, İle’nin Yazımı

Kılavuz Bilgi

Ek Fiilin Yazımı

– Ek fiilin çekimli biçimleri (idi, imiş, ise) ayrı yazılabildiği gibi bitişik olarak da yazılabilir.
– Ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında “i” ünlüsü düşer, ayrıca büyük ünlü uyumuna uyar.
Örnek: yorgun-du (yorgun idi)
– Ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya “y” ünsüzü girer ve başındaki “i” ünlüsü düşer ayrıca büyük
ünlü uyumuna uyar.
Örnek: sonuncu-y-du (sonuncu idi)
– Ek fiilin zarf fiil eki almış biçimi olan “iken” ayrı yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.
– Eklenerek yazıldığında baştaki “i” düşer. Eklendiği kelimenin ünlüleri kalın olsa da “-ken” zarf-fiil ekinin ünlüsü ince
kalır.
Örnek: başlayacak-ken (başlayacak iken)
“-iken”, ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya “y” ünsüzü girer ve başındaki “i” ünlüsü düşer.
Örnek: evde-y-ken (evde iken)

Alıştırma–6
Ek fiilin yanlış yazıldığı cümleleri işaretleyiniz.

1. Evdekiler de size katılacak ise kalabalık bir grup olacağız.
2. Gün boyu şirkette yoğun çalıştığı için yorgunidi.
3. Tiyatrodayken oyunculardan biri sahnede bayılmasın mı?
4. Doktor imiş bizleri iyi etmek için hiç durmadan didinen.
5. Kuğu, tüm asaletiyle gölde süzülürimiş.

Kılavuz Bilgi

İle’nin yazımı
– ile, ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.
– ile, ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında “i” ünlüsü düşer ve büyük ünlü uyumuna uyar.
Örnekler: bulut-la (bulut ile), çiçek-le (çiçek ile)...
– ile, ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya “y” ünsüzü girer ve başındaki “i” ünlüsü düşer.
Örnekler: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre ile)...

Alıştırma–7

Aşağıdaki cümlelerde yazımı yanlış olan “ile” lerin altını çiziniz.
1. Tan’ile Mehmet münazarada karşı gruplarda olduğu için memnun değil.
2. Emine’yle kardeşi, tenis turnuvasında birinci olup kupa kazandılar.
3. İçeri girmesi ile çıkması bir olunca ona sinirlendim ve söylendim.

4. Karga’yla tilkinin hikâyesini bilmeyen yoktur, diye düşünüyorum.

181