Page 209 - 7.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

FİİLLER (EYLEMLER)
25.Bölüm Anlam Özelliklerine Göre Fiiller (İş, Oluş, Durum Fiilleri), Mastar Hâlindeki Fiiller
ve Çekimli Fiiller

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar

Kılavuz Bilgi

Türkçede iş (kılış), oluş, durum ya da hareket bildiren sözcüklere fiil (eylem) denir. Canlı ya da cansız, somut ya da soyut
varlıkları karşılayan sözcüklere ise isim (ad) denir.
Örnek: Neşe camı kırmış.

canlı varlık cansız varlık hareket, iş
isim isim fiil
Not: Fiili isimden ayırmak için sözcüğe “-me/-ma” olumsuzluk ekleri ya da “-mek/-mak” mastar ekleri getirilir. Sözcük
anlamlı oluyorsa fiil, anlamlı olmuyorsa isim ya da isim soylu bir sözcüktür.
Örnek: çözdü çözmek anlamlı fiil
kırmızı kırmızımak anlamlı değil fiil değil

Anlam Özelliklerine Göre Fiiller
İş (Kılış) Fiilleri
Öznenin isteğiyle gerçekleşen iş veya hareketten nesnenin etkilendiği fiillere denir. İş fiillerine sorulan “Ne, neyi , kimi?”
sorularına cevap alınır.
Örnekler: saklamak, getirmek, yazmak

Kardeşim ellerini yıkadı.

nesne iş fiili

– Bu cümlede yapılan iş “yıkamak”, yıkama işini yapan “kardeşim”, işten etkilenen yani nesne ise “eller” dir.
Not: Bir fiilin önüne “onu” sözcüğünü getirdiğimizde anlamlı oluyorsa o fiil, iş (kılış) fiilidir.
Not: Bir cümlede fiilin alabileceği nesne belirtilmese de fiil iş bildirebilir.
Örnek: Eve birçok çocuk geleceğini duyunca sakladım.

iş fiili

Not: Bazı filler, cümlede taşıdıkları anlama göre durum ya da iş fiili olabilir.
Örnek: Dedem, senelerce tarlamızı sürdü.
iş fiili

Toplantı yaklaşık altı saat sürdü.

durum fiili

209