Page 250 - 7.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

Basit Zamanlı, Birleşik Zamanlı Fiiller, Ek Fiilin Olumsuz Çekimi, Ek Fiilin Soru Çekimi

Kılavuz Bilgi

Ek Fiil

İsim ya da isim soylu sözcükleri yüklem yapar. Basit zamanlı fiilleri, birleşik zamanlı yapar.

a. Görülen Geçmiş Zaman (idi/-di/-dı/-du/- a. Hikâye Birleşik Zaman (idi/-di/-dı/-du/-
dü/-tı/-ti/-tu/-tü) dü/-tı/-ti/-tu/-tü)
Varlıkların geçmişteki durumuna şahit olun- Basit zamanlı fiillere “-di” eki getirilerek oluş-
duğunu gösterir. turulur.

Başarılıydım Başarılıydık Uyumuştum Uyumuştuk
Başarılıydın Başarılıydınız Uyumuştun Uyumuştunuz
Başarılıydı Başarılıydılar Uyumuştu Uyumuştular

b. Duyulan Geçmiş Zaman (imiş/-miş/-mış/ b. Rivayet Birleşik Zaman (imiş/-miş/-mış/-
-muş/-müş) muş/-müş)
Varlıkların geçmişteki durumlarının başka- Basit zamanlı fiillere “-miş” eki getirilerek
larından duyulduğunu gösterir. oluşturulur.

Başarılıymışım Başarılıymışız Uyuyormuşum Uyuyormuşuz
Başarılıymışsın Başarılıymışsınız Uyuyormuşun Uyuyormuşsunuz
Başarılıymış Başarılıymışlar Uyuyormuş Uyuyormuşlar

c. Şart Kipi (ise/-se/-sa) c. Şart Birleşik Zaman (ise/-se/-sa)
İsimler, “-se/-sa” ekini aldıklarında ek fiille Basit zamanlı fiillere “-se/-sa” eki getirilerek
çekimlenmiş olurlar ancak yüklem olmazlar. oluşturulur. Şart birleşik zamanlı fiiller, cüm-
Cümleye şart anlamı katar. lede yüklem olamaz.

Başarılıysam Başarılıysak Uyuyorsam Uyuyorsak
Başarılıysan Başarılıysanız Uyuyorsan Uyuyorsanız
Başarılıysa Başarılıysalar Uyuyorsa Uyuyorsalar

d. Geniş Zaman (-dir/-dır/-dur/-dür/-tır/-tir/- d. Ek Eylemin Geniş Zamanı (-dir/-dır/-dur/-
tur/-tür) dür/-tır/-tir/-tur/-tür)
Ek fiilin geniş zaman çekimi “-dir” eki ile ya- Bu ek, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı
pılır. Fakat genellikle bu ek düşürülür ve ek yapmaz. Fiile olasılık ya da kesinlik anlamı
eylemin geniş zamanı şahıs ekiyle yapılır. katar.
Örnekler:
Başarılıyım(dır) Başarılıyız(dır) O, bu saatte uyuyordur. olasılık
Başarılısın(dır) Başarılısınız(dır) Toplantı, sona ermiştir. kesinlik
Başarılı(dır) Başarılılar(dır)

250