Page 26 - 7.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

SÖZCÜKTE ANLAM
4.Bölüm
Söz Öbeklerinde Anlam, İkilemeler, Deyimler, Yansıma Sözcükler

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar

Kılavuz Bilgi

Söz Öbeklerinde Anlam
Sözcüklerin yeni bir anlamı karşılamak amacıyla belli kurallar içinde bir araya gelerek oluşturdukları sözcük topluluk-
larına “söz öbeği” denir. Söz öbekleri, en az iki sözcükten oluşur.

Örnek: Her yeri karış karış gezdi.
Günlerdir arı gibi çalışıyorum.

Alıştırma
Alıştırma–1
Aşağıdaki cümlelerde bulunan altı çizili söz öbekleriyle anlamları eşleştirerek yanlarındaki kutucuğa yazınız.
1. Beni yarı yolda bıraktı, güvendiğim dağlara kar yağdı. a. Derin derin düşünmek
2. Tüm işlerini aceleye getirdiği için başarılı olmakta zorlanıyor. b. Elverişli durumdan yararlanamamak
3. Evde yalnız kalınca kahvemi alıp düşüncelere daldım. c. Yardım beklediği kimse veya şeyden iyilik
4. Ahmet, eline geçen fırsatı kaçırdığı için çok üzüldü. gelmemek
5. İşimden istifa edince birden kıymete bindim. d. Bir işi özenmeden yapmak
e. Çok değerli duruma gelmek

Kılavuz Bilgi Alıştırma–2
Aşağıdaki ikilemelerin hangi yolla oluşturuldu-
İkilemeler ğunu yanına yazınız.
Anlamı güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla aralarında
farklı anlam ilişkileri olan sözcüklerin art arda kullanılmasıyla düşe kalka …………………………………………
oluşturulan söz öbeklerine “ikileme” denir.
abur cubur…………………………………………
Uyarı: İkilemeler farklı yollarla oluşturulur:
1. Sözcük tekrarıyla hızlı hızlı kalem malem………………………………………
2. Eş ya da yakın anlamlı sözcüklerle ses seda
3. Karşıt anlamlı sözcüklerle iyi kötü tıkır tıkır …………………………………………
4. Biri anlamlı diğeri anlamsız sözcüklerle yırtık pırtık
5. Her ikisi de anlamsız sözcüklerle ıvır zıvır sorgu sual …………………………………………
6. Yansıma sözcüklerle horul horul
7. Eylemlerle oluşturulanlar gelir gelmez eğri büğrü …………………………………………
8. İkilemeyi oluşturan sözcüklerin hâl ekleri ya da iyelik ekleri
almasıyla baş başa, el ele çeşit çeşit …………………………………………
9. Birinci kelimenin ilk harfinin yerine “m” harfi getirilerek oluş- dişe diş …………………………………………
turulanlar şaka maka
Uyarı: İkilemeleri oluşturan sözcüklerin arasında noktalama ileri geri …………………………………………
işaretlerinden hiçbiri kullanılmaz.

26