Page 70 - 5 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited

11.Bölüm SÜRTÜNME KUVVETİ

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar
Kılavuz Bilgi

Cisimler hareket ederken zeminlere temas eder. Bu temastan kaynaklanan ve hareketi zorlaştıran
veya engelleyen kuvvet sürtünme kuvvetidir. Sürtünme kuvveti temas gerektiren bir kuvvettir.

Sürtünme kuvveti cismin hareket yönüne ters etki eder.

Halı, keçe, kumaş, toprak, çim saha ve zımpara kağıdının yüzeylerinde girinti ve çıkıntılar
oldukça fazladır. Böyle yüzeylere çok pürüzlü yüzeyler denir.
Pürüzlü yüzeylerde Cam, buz, porselen, mermer, beton ve fayans gibi yüzeyler daha

az girinti ve çıkıntıya sahiptir. Bu yüzden böyle yüzeylere az pürüzlü yüzeyler denir.
Pürüzlü yüzeylerde sürtünme fazladır.

Hava, içinde hareket eden cisimlere hareketinin tersi yönünde bir kuvvet uygular. Hava
ortamında, hareketli varlığın hareketini zorlaştıran kuvvete hava direnci denir.
Paraşüt hava direnci sayesinde yavaş bir şekilde gökyüzünden yer yüzüne iniş

sağlar.
Yağmur damlaları çok yüksekten düşerler. Hava direnci damlaların

hızlanmasını engeller.
Uçakların ön kısımlarının sivri olması hava direncini azaltacak
şekilde yapılan tasarımlara örnektir.

Sıvılarda hava gibi içlerinde hareket eden cisimlere bir kuvvet uygularlar. Suyun
cisimlere uyguladığı sürtünme kuvvetine suyun sürtünme kuvveti veya su direnci

denir.
Cisimlerin suya temas eden yüzeyleri arttıkça onlara uygulanan su direncide
artar.

Suda hareket eden araçlar tasarlanırken su direnci göz önüne alınarak tasarlanır.
Ön ucu geniş ve düz olan cisimler, ince ve sivri olanlara göre daha çok su direnciyle

karşılaşırlar ve hareketleri daha zordur. Bu nedenle su direncini azaltmak için suda
hareket eden araçların ön uçları ince ve sivri tasarlanmıştır.

Alıştırma–1 Alıştırma–2

Sürtünme kuvveti nedir? Hava direnci nedir?

70