Page 153 - 5.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

19.Bölüm METİN TÜRLERİ
Bilgilendirici Metinler

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar

Kılavuz Bilgi
Kılavuz Bilgi
Bilgilendirici Metinler
Bilgilendirici metinler, yazarın belirlediği bir konu çerçevesinde belli kurallar dâhilinde ortaya ko-
nan fikir yazılarıdır. Bunlar deneme, makale, fıkra, eleştiri, sohbet, gezi yazısı, biyografi, otobiyografi,
günlük, anı, mektup, haber yazısı, röportaj, dilekçe, medya metinleri (e-posta, kısa mesaj, blog, sosyal
medya) olarak karşımıza çıkar.
Deneme
Yazarın herhangi bir konudaki düşüncesini kesin yargılara varmadan, samimi bir üslupla anlattığı yazı türüdür.
Makale
Bir görüşü savunmak ve kanıtlamak amacıyla yazılan dergi ve gazete yazılarıdır. Ciddi bir üslup kullanılır.
Eleştiri
Herhangi bir sanat eseriyle ilgili olumlu ya da olumsuz görüşlerin belirtildiği yazı türüdür.
Sohbet (Söyleşi)
Yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini, karşısında biri varmış ve onunla konuşuyormuş gibi
aktardığı yazı türüdür. Samimi bir üslup kullanılır.
Fıkra (Köşe Yazısı)
Yazarın güncel konularla ilgili görüşlerini, kesin yargılara varmadan samimi bir üslupla anlattığı yazı
türüdür. Mizahi fıkra ile karıştırılmamalıdır.

Alıştırma–1

Aşağıdaki paragrafların hangi metin türüne ait olduğunu yazınız.
Nörologlar uzun süre beynin kapasitesini ölçmeye çalıştı. Ancak hafızasıyla inanılmaz
şeyler başaran insanların bilişsel becerileri şaşırtıcı sonuçlar sunuyor. Çoğumuz bir
1. ………… telefon numarasını bile ezberlemekte zorluk çekeriz, kaldı ki binlerce rakamlı bir

sayıyı hatırlayalım. Fakat 24 yaşındaki üniversite öğrencisi Çinli Çao Lu, 2005’te pi
sayısının 67.980 rakamını ezberleyerek dünya rekoru kırmıştı.
Her doğruyu söylemeye gelmezmiş, birtakım doğruları yaymamak, çokluktan,
kamudan gizlemek gerekmiş. Peki, ama bir doğruyu söylememek, gizlemek, yayıl-
2. ……… masını önlemeye ça lışmak o doğrunun yerinde duran yalanı sürdürmek demektir.
Yalanın yalan olduğunu bilerek gene sürmesine göz yummaya hakkınız var mıdır?

Mona Lisa tablosu niçin bu kadar ilgi çekmekte? Birçokları bunu Mona Lisa’nın
gizemli gülüşüne bağlıyorlar. Aslında dikkatli incelendiğinde gülüşün gerçek bir
3. ……… gülüş olmadığı görülmekte. Gizemli gülüş izleyicinin bakış açısına göre mutluluğu
veya üzüntüyü yansıtır. Ressam bu etkiyi tabii ki bilerek yaratmıştır. Mona Lisa’nın
dudaklarına ve ağız çevresine dikkatlice baktığınız zaman kenarlarının hiç de be-

lirgin çizilmediğini görürsünüz.

153