Page 7 - 5.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

Çok Anlamlılık, Gerçek Anlam, Mecaz Anlam

Kılavuz Bilgi
Kılavuz Bilgi
Gerçek Anlam

Sözcüklerin söylendiklerinde akla gelen ilk anlamlarına “gerçek anlam” denir. Gerçek anlam temel
anlamı ve yan anlamı kapsar.
Temel anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Sözlüklerde 1. madde olarak geçer.
Örnek: Bu kadar terliyken soğuk su içmesen iyi olur.

Yan anlam ise temel anlama yakıştırma veya benzetme ilgisiyle yaklaşmış anlamdır. Özellikle organ
adlarının başka bir varlığa yakıştırılmasıyla doğan yan anlamlar, mecaz anlam ile karıştırılmamalıdır.
Örnek: Geminin burnunu açıklara doğru çevirmiştik artık.

Mecaz Anlam

Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlama mecaz anlam denir.
Örnek: Çok korkmama rağmen yeni okuluma hemen ısınmıştım.

Alıştırma–5 Alıştırma–6
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden “Çevre” sözcüğünün aşağıdaki cümlelerden
hangisinin gerçek anlamda kullanıldığını hangisinde mecaz anlamda kullanıldığını
boşluğa yazınız. yazınız.

1. Babam dolaptaki bütün tatlıyı süpürmüş. 1. Büyük kentlerin çevresinde ağaçlık pek yoktur.
2. Sonucunu düşünmeden her işe atlardı. 2. Yaşadığım çevrede çok az kişi kitap okurdu.
3. Aklımda onunla ilgili kötü düşünceler dola- 3. Babamın çevresinin geniş olması, işini kolay-
şıyordu. laştırdı.
4. Akşam yaptığım yemeklerin çoğu arttı. 4. Evimizin çevresindeki market sayısı sürekli
.............................................................................. artıyordu.

...........................................................

Alıştırma–7

1. “Boş düşüncelerle hiçbir konuda başarılı olamazsın.” cümlesinde ....................... sözcüğü mecaz anla-
mıyla kullanılmıştır.
2. “Sorunlarından kaçmak yerine oturup üzerine düşünmek, çok daha yararlı olacaktır.” cümlesinde ..

............................................ sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır.
3. “Bu yaşta hâlâ ailesinin gölgesinde yaşaması hiç hoş değil.” cümlesinde .......................sözcüğü gerçek
anlamının dışında kullanılmıştır.

4. “Havanın kararmasıyla kurtların ulumalarının duyulması bir olmuştu.” cümlesinde altı çizili sözcükler
.............................................. anlamda kullanılmıştır.

7