Page 117 - 6 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited

Yakıtlar
19.Bölüm YAKITLAR

Kılavuz Bilgi
Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar
Sıvı yakıtların kaynağı petroldür. Petrol, hayvan ve bitki atıklarının yeraltında sıkışmasıyla binlerce yılda oluşur. Petrolün
rafinerilerde özel işlemlerden geçirilmesiyle benzin, mazot, fuel–oil, gaz yağı elde edilir. Sıvı yakıtların ısı değerleri bir-
Kılavuz Bilgi
birinden farklıdır. Örneğin, benzin mazottan daha fazla ısı enerjisi verebilir. Benzin ve mazot, kara ve deniz taşıtlarında

Yanma özelliğine sahip çevresine ısı veren maddelere yakıt denir. kullanılır. Gaz yağı ve fuel–oil ısınma amacıyla kullanılır. Sıvı yakıtlar artık bırakmadıkları için katı yakıtlara göre daha
fazla tercih edilir.
Yakıtlar oksijen varlığında yanma özelliği gösterirler. Yakıtların bazıları doğada bulunduğu halleri ile, bazıları da işlen-
dikten sonra kullanılır. Gaz yakıtlar; doğal gaz, metan ve etan gazlarıdır. Doğal gaz karaların altındaki boşluklarda ve deniz altında çok uzun
zamanda oluşur. Renksiz ve kokusuz bir gaz olan doğal gaz, katı ve sıvı yakıtlara göre daha fazla ısı enerjisi verebilir.
Yakıtlardan sağlanan enerji; ısıtma, aydınlatma bazen de nesneleri hareket ettirme amacıyla kullanılır. Yeryüzündeki Yakıldığında kül ve duman bırakmadıkları için çevreye diğer fosil yakıtlara göre daha az zarar verir.
tüm yakıtların kaynağı Güneş'tir.
Günlük hayatta kullanılan yakıtlar katı, sıvı ve gaz olarak sınıflandırılır. Canlı atıklarının yer kabuğunun katmanları arasında uzun sürede değişime uğramasıyla oluşan yakıtlara fosil yakıt
denir. Kömür, petrol ve doğal gaz fosil yakıtlardır. Dünyada yaşamın sürdürülmesi ve üretim için kullanılan enerjinin
Katı yakıtlar doğal ve yapay olarak sınıflandırılır. Taş kömürü, linyit, ağaç ve kurutulmuş bitkiler doğal katı yakıtlardır. yaklaşık %87’si fosil yakıtlardan karşılanmaktadır.
Yapay katı yakıtlar, doğal katı yakıtların özel işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir. Odun kömürü ve kok kömürü yapay Elektrik üretiminde Dünya’da en çok kullanılan yakıt kömürdür.
katı yakıttır. Kömür batalıklardaki bitkisel atıkların toprak altında sıkışmasıyla milyonlarca yılda oluşur ve ve maden
ocaklarından yeryüzüne çıkarılır. Odun, yaygın olarak kullanılan katı yakıttır ve yandığında çevresine verdiği ısı değeri Petrol, Dünya’da en yaygın kullanılan fosil yakıttır. Petrol; enerji üretimi, plastik, boya, teflon gibi bir çok alanda kullanılır.
düşüktür. Odunun yakıt olarak kullanılması ormanlara ve doğaya zarar verir. Fosil yakıtlar yenisiyle değiştirilemez ve tekrar kullanılamaz. Bu nedenle fosil yakıtlar kullanıldıkça tükendikleri için

Kömürün yeraltında kaldığı süre arttıkça yandığında çevresine verdiği ısı artar. Bu nedenle uzun sürede oluşan taş yenilenemez enerji kaynakları olarak adlandırılır. Yenilenemez enerji kaynaklarının kullanımıyla oluşan karbondioksit

kömürü ve antrasitin ısı değeri yüksek, linyitin ise ısı değeri düşüktür. gazı, sera etkisine ve hava kirliliğine neden olmaktadır.
Fosil yakıtların kullanılması; iklim değişikliklerine, Dünya’nın çölleşmesine, su kaynaklarının kirlenmesine, hava kirliliğine,
asit yağmurlarına, canlı türlerinin yaşamlarının tehdit altında olmasına ve küresel ısınmaya neden olur.
Karbondioksit gazının atmosferde birikmesi sonucunda Güneş’ten gelen ışınların tutulması ve yerkürenin sıcaklığının
Boşluk Doldurma
artmasına sera etkisi denir.
Yenilenemez enerji kaynakları olan fosil yakıtlar yerine çevreye zarar vermeyen yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır.
1. Aşağıda verilen cümlelerdeki boşlukları tamamlayınız.
Yenilenebilir enerji kaynakları, doğal süreçler içerisinde yenisiyle değiştirilebilen ya da tekrar kullanılabilen kaynaklardır.
a. Yanma özelliğine sahip çevresine ısı veren maddelere ................................... denir.
Test Alıştırma–1

b. .................................., yeryüzündeki tüm yakıtların kaynağıdır. 2. Sıvı yakıtlarla ilgili aşağıda verilen ifadelerden Gaz yakıtlarla ilgili aşağıda verilen ifadelerden
hangisi yanlıştır?
hangisi yanlıştır?
c. Günlük hayatta kullanılan yakıtlar katı, ................................... ve gaz olarak sınıflandırılır.
A) Kaynağı petroldür. A) Karaların altındaki boşluklarda ve deniz altında
B) Sıvı yakıtların ısı değerleri aynıdır. çok uzun sürede oluşurlar.
d. Katı yakıtlar ............................................. ve yapay olarak sınıflandırılır.
C) Hayvan ve bitki atıklarının sıkışmasıyla binlerce B) Doğal gaz, metan ve etan çeşitleridir.
yılda oluşur.
e. Odun kömürü ve kok kömürü ............................................................. yakıtlardır. C) Çevreye diğer fosil yakıtlardan daha az zarar verirler.
D) Katı yakıtlara göre daha az artık bırakırlar.
D) Katı ve sıvı yakıtlara göre daha az ısı enerjisi verirler.
f. Taş kömürü ve linyit ............................................................. yakıtlardır. Alıştırma–2

g. Odun yandığında çevresine ................................... ısı verir. Fosil yakıtlarla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Kullanıldıklarında tükendikleri için yenilenemez enerji kaynağıdırlar.
h. Taş kömürü ve antrasit ısı değeri ................................... katı yakıtlardır.
B) Kullanıldıklarında hava kirliliğine ve sera etkisine neden olurlar.
C) Yer kabuğunun katmanları arasında çok kısa sürede oluşurlar.
ı. .......................................... bataklıklardaki bitkisel atıkların toprak altında sıkışmasıyla oluşur.
D) İklim değişikliklerine ve küresel ısınmaya neden olurlar.

116 117