Page 123 - 6 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited

Sesin Yayılması ve Sesin Farklı Ortamlarda Farklı Duyulması Sesin Yayılması ve Sesin Farklı Ortamlarda Farklı Duyulması

Kılavuz Bilgi
Kılavuz Bilgi Çevremizdeki seslerin birbirinden farklı olmasının nedeni her kaynaktan yayılan sesin ayrı bir titreşim sonucu meydana

Metal kapının tokmağına vurulduğunda oluşan ses önce katı sonra da gaz ortamda yayılarak kulağımıza ulaşır. Bu durum gelmesidir.
sesin katı ve gaz ortamlarda yayıldığını gösterir.
Canlı, cansız varlıkların oluşturdukları seslerin farklı olması hayatımızı kolaylaştırır. Televizyondan, kapı zilinden, saç
Suda yaşayan balina, yunus ve karides gibi canlılar çıkardıkları seslerle birbirleriyle iletişim kurar. İki taşı su içinde bir- kurutma makinesinden çıkan sesleri kolaylıkla ayırt edebiliriz.
birine vurduğumuzda çıkan sesi hem sıvı hem gaz ortamda duyarız. Bu örnekler bize sesin sıvı ortamlarda yayıldığını
gösterir. Cisimlerin yapıldığı maddeler oluşturulan sesi etkiler. Örneğin metal, cam, tahta, porselen, plastik kaplara tahta kaşık
ile vurulduğunda oluşan seslerin hepsi birbirinden farklıdır.
Televizyon izlerken çıkan sesler, yolda yürürken işittiğimiz kuş sesleri havada yayılarak kulağımıza ulaşır. Bu durum
sesin gaz ortamlarda yayıldığını gösterir. Farklı cisimlerle farklı sesler üretilebilmesi çeşitli müzik aletlerinin geliştirilmesini sağlamıştır. Saksafondan çıkan ses,
havanın titreşmesiyle oluşur. Gitardan çıkan ses, gitardaki tellerin titreşmesiyle; davuldan çıkan ses, davulun yüze-
Boşluk Doldurma yindeki derinin titreşmesiyle oluşur. İnsan sesi, gırtlaktaki ses tellerinin titreşmesiyle oluşur. Her insanın ses tellerinin
büyüklüğünün birbirinden farklı olması insanların seslerinin farklı olmasını sağlar.
4. Selin, odasında kitap okurken sokaktan geçen ambulansın sesini duymuştur.
Buna göre ambulans sesinin hangi ortamlardan geçerek Selin’in kulağına ulaştığını yazınız. Doğru-Yanlış

................................................................................................................... 7. Aşağıda verilen ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğunu belirtiniz.
................................................................................................................... a. Farklı ses kaynaklarının oluşturduğu sesler farklıdır.

...................................................................................................................
b. Canlı ve cansız varlıkların çıkardıkları seslerin farklı olması hayatımızı kolaylaştırır.
...................................................................................................................

................................................................................................................... c. Bir baterinin zil ve davullarına tokmak ile vurulduğunda aynı ses çıkar.
...................................................................................................................
d. Cisimlerin yapıldığı maddeler oluşturulan sesi etkiler.

5. Ömer, akvaryumdaki balıklara oksijen sağlayan hava motorunun sesini duymaktadır. e. Farklı müzik aletlerinin oluşturduğu sesler farklıdır.
Buna göre, hava motorunun sesi hangi ortamlardan geçerek Ömer’in kulağına ulaşır.
f. Kemandan çıkan ses, kemandaki tellerin titreşmesiyle oluşur.
...................................................................................................................

................................................................................................................... g. İnsanlarda ses tellerinin büyüklüğü aynıdır.
...................................................................................................................
h. İnsan sesi, gırtlaktaki ses tellerinin titreşmesiyle oluşur.
...................................................................................................................

................................................................................................................... ı. Flütten çıkan ses, flütün içindeki havanın titreşmesiyle oluşur.
................................................................................................................... i. Davulda, yüzeyindeki derinin titreşimiyle ses oluşur.

Doğru-Yanlış
j. Tahta kaşık ile sırasıyla metal ve cam kavonoza vurulduğunda oluşan sesler farklıdır.
6. Aşağıda verilen ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğunu belirtiniz.
k. İki metal bilye havada ve suda birbirine vurulduğunda işitilen ses aynı olur.
a. Ses, saydam olmayan ortamlarda iletilebilir.
b. Ses, gaz ortamda yayılmaz. l. Farklı ses kaynaklarının oluşturduğu titreşimler farklıdır.
c. Balina, yunus ve karides gibi canlılar su içerisinde çıkardıkları sesle iletişim kurarlar.

d. Cansız varlıklar ses oluşturmaz.

122 123