Page 169 - 6 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited
P. 169

Kulak, Dil, Burun ve Deri      Kulak, Dil, Burun ve Deri




 Kılavuz Bilgi  Kılavuz Bilgi


   Deri vücudumuzun dışını kaplayan duyu organıdır. Cisimlerin sıcaklık, sertlik, yumuşaklık gibi özelliklerini algılamamızı     Dil: Tat almayı ve konuşmayı sağlayan duyu organımızdır. Dilin yüzeyindeki tat tomurcuklarında tatları algılamayı sağlayan
 sağlar.      tat almaçları bulunur. Bu almaçlar acı, tatlı, tuzlu ve ekşi tatları algılamamızı sağlar. Tatlar dilin farklı bölgelerindeki tat
   Deri, üst deri ve alt deri olmak üzere iki kısımdan oluşur.  almaçları ile algılanır. Dilin uç kısmı tatlı, ön yan kısmı tuzlu, arka yan kısmı ekşi ve arka kısmı acı tatları daha iyi algılar.
              Her tat almacı yoğun olarak algıladığı tadın dışında diğer tatları da algılar.
   Üst deri: Bu tabakanın üst bölümü ölü hücrelerden oluşur. Alt bölümündeki hücreler ise canlıdır ve deriye rengini veren
 özel hücreler burada bulunur.    Tat alma olayının gerçekleşmesi için besinlerin tükürük sıvısında çözünmesi gerekir. Besinler çözündüğünde tat tomur-
              cuklarındaki almaçlarda uyartı oluşur ve sinir hücreleri ile beyne taşınır. Beyinde tat algılanır.
   Alt deri: Alt deri üst derinin altındaki kalın tabakadır. Ter bezleri, kıl kökleri, yağ tabakası, kan damarları ve duyu almaçları
 alt deride bulunur. Alt derideki ter bezleri terin vücut dışına atılmasını; yağ tabakası vücut ısısının korunmasını ve nemli     Burun koku alma organımızdır. Burundaki mukus ve kıllar havayı temizler. Kan damarları havanın ısıtılmasını sağlar. Sarı
 kalmasını sağlar.  bölgedeki almaçlar kokunun algılanmasını sağlar.
   Tüm vücudumuzu saran deri vücudu dış etkilere ve mikroorganizmalara karşı korur. Derinin her yerinde aynı oranda     Koku alma ve tat alma organlarımız birlikte çalışır. Kokusunu algılayamadığımız besinlerin tadını da algılayamayız.
 duyu almacı bulunmaz. Bu nedenle uyarılar vücudun her yerinde aynı hissedilmez.


          10. Tat alma olayı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden   Doğru-Yanlış
 Boşluk Doldurma  hangisi hatalıdır?

             A) Ağızdaki besinler tükürükte çözünür.           13. Aşağıda verilen ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y)
 5.  Aşağıda verilen ifadelerdeki boşlukları tamamlayı-  7.  Aşağıdaki yapılardan hangisi alt deride bulunmaz?  olduğunu belirtiniz.
 nız.        B) Tat alma sinirleri uyarılıdır.
 A) Kan damarları   B) Renk pigmentleri
 a.  ...................... vücudumuzun en büyük duyu organıdır.  C) Kıl kökleri   D) Ter bezleri  C) Sinirler uyarıyı beyincikteki merkeze iletir.    a.  Koku alma organımız burundur.

 b.  Deri ...................... kısımdan oluşur.  D) Uyartı değerlendirilir ve tat olarak algılanır.    b.  Burun kemik ve kıkırdaktan oluşur.
 Doğru-Yanlış
 c.   Deri vücudumuzu ...................... sarar.                 c.  Dışarıdan alınan hava burun aracılığıyla temizlenir.

 d.  Deriden alınan uyartılar .................................... tarafından   8.  Aşağıda verilen ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y)     d.  Burundaki koku almaçları sarı lekede bulunur.
 değerlendirilir.  olduğunu belirtiniz.
          Boşluk Doldurma
   a.  Üst deri tamamen canlı hücrelerden oluşur.
 Etkinlik  11. Aşağıda verilen durumların koku alma olayında
   b.  Deri vücut sıcaklığının düzenlenmesine yardımcı   gerçekleşme sırasını yazınız.
 6.  Aşağıda verilen şemadaki boşluklara alt ve üst de-  olur.
 ride bulunan yapıları yazınız.  1.  Sarı bölgedeki duyu reseptörleri uyarılır.
   c.  Yağ tabakası alt deride bulunur.
          2.  Beyinde değerlendirilen uyartı koku olarak algılanır.
   d.  Alt deri üst deriye göre daha kalındır.                  Etkinlik
 DERİ     3.  Koku tanecikleri burundaki mukusta çözünür.

          4.  Sinir hücreleri uyartıyı beyne taşır.            14. Tat alma olayı nasıl gerçekleşir? Açıklayınız.
                                         ........................................
 9.  Deri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?  ....................................................................................................................
 Alt Deri  Üst Deri
 A)  Deri üzerindeki duyu reseptörleri sıcaklık ve basıncı     ....................................................................................................................
 .................................  .................................  algılar.  ....................................................................................................................
 .................................  .................................  B)  Üst derinin üst bölümü ölü hücrelerden oluşur.  12. Dilimizin hangi kısmı acıyı daha fazla hisseder?  ....................................................................................................................
 .................................  C)  Solunuma yardımcı olur.  ....................................................................................................................
             A) Uç kısmı              B) Ön kenarlar
 .................................  D)  Vücudun en küçük duyu organıdır.  C) Arka orta kısmı   D) Arka kenarlar
 .................................

 168                                                                                                        169
   164   165   166   167   168   169   170   171   172   173   174