Page 81 - 6 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited

Maddenin Tanecikli Yapısı Maddenin Tanecikli Yapısı

Kılavuz Bilgi Kılavuz Bilgi

Gaz haldeki maddenin tanecikleri arasındaki boşluk katı ve sıvı hale göre daha fazladır. Katı bir madde, sıvı içinde çözündüğünde katı maddenin tanecikleri, sıvı tanecikleri arasındaki boşluklara girdiği için

sıvı seviyesinde bir değişiklik olmaz.

Gaz tanecikleri titreşim, öteleme ve dönme hareketi yapar. Gaz tanecikleri birbirinden bağımsız hareket eder. Gazlar
akışkan yapıdadır. Gazların sıkıştırılabilme özelliğinden faydalanılarak; mutfak tüpü, deodorant, oksijen tüpleri yapılır.

Gaz maddelerin belirli şekilleri ve belirli hacimleri yoktur. Gazlar bulundukları kabı doldurur. Maddenin tanecik modeline bakılarak katıdan gaza doğru tanecikler arası boşluk ve taneciklerin hareketliliği artar.

Gazların belirli bir kütlesi vardır ve sıkıştırılabilirler. Katı, sıvı ve gaz maddelerin genleşme özelliği vardır.

Gaz hâl, maddenin en düzensiz halidir.

Etkinlik
Doğru-Yanlış
5. Aşağıdaki etkinlikte bardaktaki çaya atılan şekerin çözünmesi gösterilmiştir. Şekle göre aşağıdaki soruları ce-
3. Yandaki şekilde verilen içi hava dolu şırınganın ucu kapatılarak piston itildiğinde vaplayınız.
havanın sıkıştığı ve piston serbest bırakıldığında ise geriye doğru hareket ettiği
gözlemleniyor.

Bu durumla ilgili verilen ifadelerden doğru olanların yanına “ ”, yanlış olan-
ların yanına “ ” çiziniz.

Şeker Şekerli çay

a. Piston itildiğinde şırınga içindeki hava sıkışır. a. Çay içerisinde çözünen şeker, çayın içinde görülür mü?

b. Piston serbest bırakıldığında, şırınga içindeki hava genleşir ve hacmi artar. ....................................................................................................................................................................................................................
b. Şeker, çay içerisinde çözündükten sonra çay seviyesinde değişiklik olmamasının sebebi nedir?
c. Hava tanecikleri arasında boşluk yoktur.
....................................................................................................................................................................................................................
d. Hava tanecikleri öteleme ve dönme hareketi yapmaz. ....................................................................................................................................................................................................................

c. Bu etkinlik bize neyi kanıtlar?
Boşluk Doldurma
....................................................................................................................................................................................................................
4. Aşağıda verilen ifadelerdeki boşlukları tamamlayınız. ....................................................................................................................................................................................................................

a. Gazların belirli şekli ve .......................................... yoktur. Tamamlayan Kavramlar

b. ...................................... maddeler kolayca sıkıştırılabilir.
6. Aşağıdaki ifadeleri doğru olarak tamamlayan kavramları çerçeve içine alarak belirtiniz.
c. Gaz tanecikleri ........................................, öteleme ve dönme hareketi yapar.
a. Araba lastiği, oksijen tüpü ve deodorantta gazların genleşme/sıkıştırılabilme özelliğinden faydalanır.
d. Gaz tanecikleri arasındaki ............................................... çok fazladır.
b. Katıdan gaza doğru tanecikler arası boşluk ve taneciklerin hareketliliği artar/azalır.
e. Maddenin en düzensiz hali ....................................... dır.
c. Katı, sıvı ve gaz maddelerin sıkıştırılabilme/genleşme özelliği vardır.
f. Gaz tanecikleri birbirinden .............................................. hareket eder.
d. Katı bir madde, sıvı içinde çözündüğünde sıvı seviyesinde değişiklik olur/olmaz.

80 81