Page 40 - 10 แนวทางแหล่งน้ำขนาดเล็กเพื่อชุมชน
P. 40
หน้าที่ 39
7. ฝายในล าห้วยแกนซอยซีเมนต์ (แบบรักษาสภาพแวดล้อม เก็บกักน าบนดินและน าใต้ดิน)
่
้
ฝายชะลอน้ าห้วยวังผือ บ.วังผือ ต.ขามป้อม อ.เปือยนอย จ.ขอนแกน
วัตถุประสงค์
ึ
เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง แหล่งน้ าผิวดิน น้ าในล าห้วยและล าน้ า ต่างก็ลดระดับลงเรื่อย ๆ หลายแห่งถงกับ
แห้งขอด ท าให้ราษฎรในหลายพื้นที่เกิดความเดือดร้อนเป็นอย่างมาก เนื่องจากการขาดแคลนน้ า
ี
ระดับน้ าในล าห้วยและล าน้ าต่างก็มีความเชื่อมโยงกับระดับน้ าในแหล่งน้ าใต้ดินใกล้เคยง และในชน
ั้
น้ าใต้ดินก็จะหนุนน้ าในแหล่งน้ าบนผิวดินด้วย
ดังนั้น การสร้างฝายแกนซอยซีเมนต์เป็นช่วง ๆ ไปตามล าห้วยและล าน้ าเหมือนขนบันได โดยไม่ให้
ั้
ขาดช่วงหรือมีช่วงใดแห้งขอด จึงเป็นส่วนส าคัญในการเชื่อมโยงกับแหล่งน้ าดังกล่าวข้างต้นด้วย
ประโยชน์ที่ได้รับ
1) เมื่อราษฎรได้รับประโยชน์จากฝายฯร่วมกัน นอกจากจะสร้างขวัญและก าลังใจแล้ว ยังท าให้ราษฎรมี
ทัศนคติที่ดีต่อภาครัฐอีกด้วย
2) เป็นแหล่งน้ าดิบส ารองเพื่อการบริโภค - อุปโภค เพาะปลูกพืชใช้น้ าน้อย
3) ช่วยรักษาสภาพของล าน้ า อนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดความยั่งยืนสืบไป
4) ไม่เกิดปัญหาในเรื่องเงินงบประมาณ เนื่องจากฝายฯมีราคาประหยัด มีความมั่นคงแขงแรง ดูแลรักษาได้ง่าย
็
5) ฝายแกนซอยซีเมนต์ช่วยหนุนระดับน้ าใต้ดินให้มีความมั่นคง จึงส่งผลให้ราษฎรใกล้เคียงมีแหล่งน้ าส ารอง
ใต้ดินไว้ใช้อย่างยั่งยืนด้วย
6) ระดับเก็บกักน้ าอยู่ในระดับปานกลางค่อนข้างต่ า (2 ม.) จึงไม่มีผลกระทบใด (ตามหลักวิชาการ)
ิ่
7) เทคนิคและวิธีการก่อสร้างไม่ยุ่งยากซับซ้อน ท้องถนสามารถท าได้เอง ด้วยวัสดุอุปกรณ์และเครื่องมือช่าง
ทั่วไป
8) เนื่องจากฝายชะลอน้ าแบบนี้สร้างได้ง่าย เรียนรู้เผยแพร่ได้เร็ว สามารถกระจายสู่ท้องถิ่นได้เป็น จ านวนที่
มาก ด้วยความรวดเร็ว
9) ลดภาระของเขื่อนหลัก ลดความกังวลของภาครัฐ ด้วยราคาที่ประหยัดจึงมีฝายเก็บกักน้ ากระจายอยู่อย่าง
ทั่วถึงทุกลุ่มน้ า
10) เกิดการต่อยอดเพื่อน าน้ าจากฝายฯขึ้นไปใช้ท าการเกษตรแบบทฤษฎีใหม่ (เติมสระ) ท าให้เกษตรกรสามารถ
พึ่งพาตนเองได้
