Page 9 - นาวิกศาสตร์ กันยายน ๒๕๖๒
P. 9
ภูมิทัศน์ของพระนิเวศน์ในปัจจุบัน (ที่ตั้งกองเรือล�าน�้า กองเรือยุทธการ จนถึงปี ๒๕๖๒)
ั
ี
พระนิเวศน์เดิม กรุงธนบุรีในสมัยน้น หลังจากได้รับพระราชทานท่ดิน
หากท่านผู้อ่านยืนอยู่บริเวณท่าราชวรดิฐ ฝั่งตรงข้าม สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (พระราชวรินทร์) จึงได้ย้าย
ี
ี
�
แม่น�้าเจ้าพระยาด้านฝั่งธนบุรีจะมีอาคารตึกเก่า ๆ สีเทา ท่พานักจากบ้านท่อัมพวา มาอยู่ท่พระนิเวศน์หรือ “จวน”
ี
ู่
�
อย ๒-๓ หลัง ล้อมรอบด้วยกาแพงคล้ายกาแพงวัง ปัจจุบัน แห่งน โดยอาณาเขตของพระนิเวศน์เดิมมีหลักฐานพอ
้
ี
�
ี
ั
ี
�
เป็นท่ต้งของหน่วยงานสังกัดกองทัพเรือท่เรียกว่า กองเรือลานา จะอนุมานได้คือ ด้านทิศตะวันออกจรดแม่น�้าเจ้าพระยา
�
้
ี
�
กองเรือยุทธการ (จนถึงปี ๒๕๖๒) สาหรับสถานท่บริเวณน ้ ี ด้านทิศเหนือติดกับเขตวัดบางหว้าใหญ่ (วัดระฆังโฆสิตาราม)
มีช่อเรียกว่า พระนิเวศน์เดิม แต่มีคนจานวนไม่น้อย ด้านทิศตะวันตกจรดถนนบ้านขมิ้น (ถนนอรุณอมรินทร์)
ื
�
ไม่ทราบว่า ทาไมถึงเรียกว่า พระนิเวศน์เดิม และม ี และด้านทิศใต้ติดกับเขตวัดแจ้ง (วัดอรุณราชวราราม)
�
ื
ี
ประวัติความเป็นมาอย่างไร บทความน้จะมาเสนอให้ ต่อมาเม่อสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกได้
ผู้อ่านทราบครับ ปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งพระราชวงศ์จักรีแล้ว
จึงเสด็จไปประทับ ณ พระบรมมหาราชวัง ฝั่งกรุงเทพฯ
พระนิเวศน์เดิม พระนิเวศน์เดิมน้จึงถูกเรียกว่า “จวนเดิม” และทรง
ี
ี
เม่อปีพุทธศักราช ๒๓๑๑ คร้งเม่อกรุงธนบุร ได้รับ โปรดเกล้าฯ ให้รื้อพระนิเวศน์เดิม ซึ่งเป็นเรือนไม้สักทอง
ื
ั
ื
การสถาปนาเป็นเมืองหลวงแห่งกรุงสยาม สมเด็จ ไปปลูกใหม่ และถวายเป็นหอไตร ณ วัดบางหว้าใหญ่ (วัดระฆัง)
พระเจ้าตากสินมหาราช ได้ทรงพระราชทานบรรดาศักดิ์ ในปัจจุบันก็ยังปลูกสร้างอยู่ที่วัดระฆังโฆสิตาราม
ี
พร้อมท่ดินด้านเหนือของคลองมอญให้กับพระราชวรินทร์ และทรงพระราชทานท่ดินบริเวณพระนิเวศน์เดิมน ้ ี
ี
�
เจ้ากรมพระตารวจนอกขวา (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ให้แก่ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอพระองค์ใหญ่ (พระบาทสมเด็จ
ี
ี
ี
่
จุฬาโลกมหาราช) ท่ดินพระราชทานแห่งน้มีอาณาบริเวณ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลท ๒) พระราชโอรส ซ่งขณะน้น
ั
ึ
�
ครอบคลุมอู่ก�าปั่น หรือกรมอู่ทหารเรือในปัจจุบัน จนถึง ดารงพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวง
อุโบสถเหนือวัดบางหว้าใหญ่ (วัดระฆังโฆสิตาราม) และ อิศรสุนทร เป็นพระองค์แรกท่ได้รับพระราชทานพระนิเวศน์แห่งน ้ ี
ี
�
ี
เลยไปจนถึงคลองบางกอกน้อย ซ่งกล่าวกันว่าเป็นแนวกาแพง เป็นท่ประทับของพระองค์ท่าน จนลุถึงปีพุทธศักราช ๒๓๒๘
ึ
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๙ ประจำ�เดือน กันย�ยน ๒๕๖๒ 7
