Page 24 -
P. 24
ี
ื
เม่อวันท่ ๒ กันยายน ร.ศ. ๑๒๙ (พ.ศ. ๒๔๔๓) ว่า
�
�
“...ทูลหม่อมท่าน กาลังต้องการให้ลูกท่านกลับมาทาการ
เปนอันมาก แลราชการตามกระทรวงทุกวันนี้ก็มีเฉพาะ
กระทรวงพระกลาโหม เปนด้อยมากกว่ากระทรวงอ่น
ื
ี
ี
�
กรมทหารเรือจวนจะล่มอยู่เตมท่แล้ว เด๋ยวน้กาลังทรง
ี
เปนองค์อาภากรอยู่ การในกรมยุทธนาก็เดินไปด้วย
ั
พระองค์จิระโดยมาก เพราะฉะน้นจงเปนท่ต้องการ
ี
ึ
ผู้มีความรู้ทางทหารอยู่เปนอันมาก...” ด้วยเหตุดังกล่าว
ื
ั
การศึกษาของพระองค์จึงต้องตัดให้ส้นลง และเม่อได้รับ
ั
พระราชทานยศร้อยเอกแห่งกองทัพบกเยอรมนนแล้ว
ี
�
พระองค์ก็ลาออกจากตาแหน่งนายทหารกองทัพบก
เยอรมัน และเข้าเฝ้าสมเด็จพระจักรพรรดิไกเซอร์
วิลเฮล์มท่ ๒ ทูลลากลับสยาม โดยเสด็จออกจาก
ี
กรุงเบอร์ลิน ในวันที่ ๒๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๕
ึ
ั
็
ุ
เสดจกลบถงกรงเทพฯ ๒๒ พฤษภาคม ๒๔๔๖
ประทับ ณ ต�าหนักไม้วังบางขุนพรหม หลังจากนั้นทรง หม่อมเจ้าประสงค์สม ไชยันต์
พักผ่อนพระอิริยาบถได้ประมาณ ๔-๕ วัน พระบาท หลังจากน้นไม่นาน ทูลกระหม่อมก็ทรงเข้าอภิเษก
ั
สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ สมรสกับหม่อมเจ้าประสงค์สม ไชยันต์ เม่อ ๑๗ สิงหาคม
ื
ให้พระองค์ไปด�ารงต�าแหน่งเสนาธิการทหารบก พ.ศ. ๒๔๔๖
สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนนครสวรรค์วรพินิต
ทรงรับราชการทหารบกได้ไม่ทันครบปี ระหว่างท่ทรงนา
ี
�
ทหารซ้อมรบที่เมืองราชบุรี สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยา
ภาณุพันธุวงศ์วรเดช ผู้บัญชาการกรมทหารเรือ
ื
ทรงกราบถวายบังคมลาออกจากราชการ เน่องจากทรง
พระประชวร พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
จึงโปรดเกล้าฯ ให้ร้อยตรี สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุน
�
�
นครสวรรค์วรพินิต เสนาธิการทหารบก มาดารงตาแหน่ง
ื
ั
ี
ผ้บัญชาการกรมทหารเรอ ท้ง ๆ ท่ทรงทราบดีว่า งานทาง
ู
กองทัพบกยังต้องแก้ไขปรับปรุงขนานใหญ่เช่นกัน
�
ื
จากบันทึกความทรงจาบางเร่องของหม่อมเจ้า
ประสงค์สม บริพัตร ว่า “...งานทางทหารเรือกาลังยุ่ง
�
เป็นลูกหนี้ห้างอีสท์เอเชียติ๊ก ถึง ๒๐๐,๐๐๐ บาท และ
�
ข้าราชการทหารเรือกาลังแตกแยกกัน เป็นพวกหัวใหม่
้
ั
ึ
ึ
พวกหน่ง พวกหัวเก่าพวกหนง... เวลานนกรมหลวง
่
�
�
สวมเครื่องแบบยศร้อยตรี ชุมพรทรงเป็นรองผู้บัญชาการก็ทรงดารงตาแหน่ง
นาวิกศาสตร์ 22
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๖๕
