Page 126 - 6. thai 21001

117

พระราช ใชนําหนาคํานามที่สําคัญรองลงมา เชน พระราชสาสน พระราชประวัติ พระราชยาน
พระราชโทรเลข พระราชวัง พระราชดํารัส พระราชบิดา

พระ ใชนําหนาคํานามทั่วไปบางคําเชน พระกร พระหัตถ พระเกศา พระอาจารย พระสหาย
พระเกาอี้ พระเขนย พระยี่ภู พระศอ พระอุทร บางที่ใชพระหรือทรง แทรกเขากลาง เพื่อแตงเปนคํานาม

ราชาศัพทเชน กระเปาทรงถือ เครื่องพระสําอาง

1.2 คําไทยสามัญ เมื่อใชเปนคําราชาศัพทตองใชคําวา หลวง ตน ทรง พระที่นั่ง ประกอบหลัง
คํานามนั้น เชน ลูกหลวง เรือหลวง รถหลวง วังหลวง ชางตน มาตน เครื่องตน เรือตน ชางทรง มาทรง

เรือพระที่นั่ง รถพระที่นั่ง ฯลฯ

นอกจากนี้ยังมีคํานามราชาศัพทที่ใชคําไทยนําหนาคําราชาศัพท ซึ่งเปนการสรางศัพทขึ้นใชใน
ภาษา เชน ผาซับพระพักตร ถุงพระบาท

ํ
2. คาสรรพนาม คําสรรพนามราชาศัพทนั้น แบงเปนบุรุษสรรพนามแยกไปตามฐานะของผูใช
ราชาศัพท เชนเดียวกัน
บุรุษที่ 1 (ผูพูดเอง) หญิง ใช หมอมฉัน ขาพระพุทธเจา

ชาย ใช กระหมอม เกลากระหมอม ขาพระพุทธเจา
บุรุษที่ 2 (ผูพูดดวย) แยกไปตามฐานะของผูที่พูดดวย เชน

ุ
ใตฝาละอองธลีพระบาท ใชกับพระมหากษัตริย
พระบรมราชินีนาถ
ใตฝาละอองพระบาท ใชกับพระบรมโอรสาธิราช

ใตฝาพระบาท ใชกับเจานายชั้นรองลงมา
เจาฟา หรือ เจานายชั้นผูใหญ

พระบาท ใชกับเจานายชั้นผูนอย เชน ระดับหมอมเจา

บุรุษที่ 3 (ผูพูดถึง) ทั้งหญิงและชายใชวา พระองค พระองคทาน

3. คํากริยาราชาศัพท คํากริยาราชาศัพทสําหรับพระมหากษัตรยและเจานายสวนใหญมักจะใช
ตรงกันมีหลักในการแตง ดังนี้

3.1 คํากริยาที่เปนราชาศัพทโดยเฉพาะ เชน โปรด ประทับ ประชวน ประสูติ กริ้ว ดารัส เสด็จ
ํ
บรรทม ฯลฯ คํากริยาเหลานี้ไมตองมีคําวา ทรงนําหนาและจะนําไปใชในภาษาธรรมดาไมไดดวย

3.2 คํากริยาที่ใชในภาษาธรรมดา เมื่อตองการแตงเปนกริยาราชาศัพทตองเติม ทรง ขางหนา
เชน ทรงจาม ทรงขับรอง ทรงยินดี ทรงเลาเรียน ทรงศึกษา ทรงเลน ทรงสดับพระเทศนา ฯลฯ

ั
3.3 คํานามที่ใชราชาศพทบางคําที่ใชทรงนําหนา เชน ทรงพระกรณา ทรงพระราชดําร ิ
ุ
ทรงพระอักษร ทรงพระราชนิพนธ
3.4 คํานามบางคํา เมื่อ ทรง นําหนาใชกริยาราชาศัพทไดตามความหมาย เชน ทรงเครื่อง

(แตงตัว) ทรงเครื่องใหญ (ตัดผม) ทรงศีล ทรงธรรม ทรงบาตร ทรงเรือ ทรงกีฬา ทรงรถ ทรงดนตรี