Page 243 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

238

้
การทดสอบปฏิกิริยาของโคลนออยต่อโรคแส้ด า
The Reaction of Sugarcane Clones to Smut

์
1
มัทนา วานิชย แสงเดือน ชนะชัย และปิยะรัตน์ จังพล 1
1*

บทคัดย่อ
การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบปฏิกิริยาของโคลนอ้อยต่อโรคแสด า จ านวน 18 โคลน/พันธุ์
้
ุ
ื
ื
่
โดยประเมินความรุนแรงของโรคทกเดอนจนอ้อยอายุ 6 เดอน พบว่า การเกิดโรคแตกตางกัน โดยพันธุ์
ี่
ขอนแก่น 3 (ตานทานปานกลาง) เกิดโรคร้อยละ 10.4 พบโคลนอ้อยทเกิดโรคน้อยกว่าขอนแก่น 3 จานวน

้
่
่
ื
ิ
4 โคลนแตไม่แตกตางทางสถิต คอ KK09-1155 KK3/E09-1 KK 07-210 และ KK 05-559 โดยเกิดโรค
ร้อยละ 2.1 -10.4 ในขณะที่พันธุ์มาร์กอส (ค่อนข้างอ่อนแอ) เกิดโรคร้อยละ 37.5 และมีโคลนอ้อยที่เกิดโรค
่
มากกว่าพันธุ์มาร์กอส จานวน 6 โคลน การเก็บเกี่ยวผลผลต พบว่าผลผลตอ้อยในแตละโคลนพันธุ์แตกต่าง
ิ
ิ

กันทางสถิติ โดยพบพันธุ์ที่ให้ผลผลิตมากกว่าพันธุ์มาร์กอส จ านวน 10 โคลน/พันธุ์ ได้แก่ KK05-211 KK09-
0857 KK07-253 KK09-0844 KK10-308 KK3/E09-1 KK07-210 KK05-559 ขอนแก่น 3 และ อู่ทอง
1
ค าส าคัญ: โรคแส้ด า แส้ด าอ้อย Ustilago scitaminea Sporisorium scitamineum Sugarcane smut

ค าน า

้
่
อุตสาหกรรมอ้อยและน้ าตาลทราย สร้างงานสร้างรายไดให้กับประชาชนไทยไม่ตากว่า 2 แสน

ื

ั
ื
้

ั
ครัวเรือน ปัจจยสาคญอย่างหนึ่งในการทาธุรกิจไร่อ้อยให้ประสพความสาเร็จคอการเลอกใชพันธุ์อ้อยท ี่
ุ
้
เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ พันธุ์อ้อยที่นิยมใชในปัจจบันทั้งหมดเป็นพันธุ์ที่พัฒนาขึ้นในประเทศ อย่างไรก็ตาม
ึ้

การปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้ได้อ้อยพันธุ์ดีเป็นงานทตองทาอย่างตอเนื่อง เพราะตองพัฒนาเพิ่มขนเรื่อยๆ และ
่
้
ี่
้
่
การทใชพันธุ์เดมตอเนื่องยาวนานจะเกิดการเสอมของพันธุ์เนื่องจากศตรูพืชไดมีการปรับตวจนสามารถเข้า
้
ิ
ื่
ั
้
ั
ี่
ท าลายอ้อยพันธุ์นั้นๆได้ การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม มีผลท าให้พันธุ์อ้อยที่เคยให้ผลผลตสูงในแตละ
ิ
่
เขตมีผลผลิตลดลง
โรคแส้ด าเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อ Ustilago scitaminea Syd. พบเกือบทุกพื้นที่ปลูกอ้อยในประเทศ
้
ั
ี
้
ิ
ไทย ความรุนแรงของโรคและความเสยหายทางดานผลผลตขึ้นอยู่กับระดบความตานทานของพันธุ์อ้อย
ิ
ส าหรับในประเทศไทยมีรายงานการระบาดและท าความเสยหายครั้งแรกในปี พ.ศ. 2506 โดยท าให้ผลผลต
ี
อ้อยน้ าหนักลดลงถึง 70-75 เปอร์เซ็นต์ คุณภาพความหวานต่ าลง 6-11 เปอร์เซ็นต์ และค่าซีซีเอสลดลง 10-
่
28 เปอร์เซ็นต (ธวัช, 2542) ทาให้เกิดผลเสยหายตออุตสาหกรรมอ้อยและน้ าตาลเป็นมูลคาปีละหลายร้อย
่
์

ี
ล้านบาท (เลิศวิทย์, 2534)

1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
* Corresponding Author E-mail: kate_jz@hotmail.com