Page 2 - ฉัตร มีกี่ประเภท
P. 2
ฉัตร
ฉัตร คือเครื่องกั้น มีลักษณะเป็นร่มซ้อนชั้นและมีระบาย เป็นหนึ่งในเครื่อง
เบญจราชกกุธภัณฑ์ [เครื่อง-เบน-จะ-ราด-ชะ-กะ-กุด-ทะ-พัน] ตามที่
ฺ
เข้าใจกันมา ฉัตร ๙ ชั้นส าหรับพระมหากษัตริย์ ฉัตร ๗ ชั้นส าหรับพระ
มหาอุปราช ฉัตร ๕ ชั้นส าหรับเจ้านาย
อย่างไรก็ดี สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติ
วงศ์ [เจ้า-ฟ้า-กฺรม-พฺระ-ยา-นะ-ริด-สะ-รา-นุ-วัด-ติ-วง] มี
พระด าริปรากฏในลายพระหัตถ์ ลงวันที่ ๑๑ กันยายน พ.ศ. ๒๔๘๐
ว่าเป็นการเข้าใจผิด พระมหากษัตริย์ทรงกั้นได้ตั้งแต่ฉัตรชั้นเดียวจนถึง
๙ ชั้น
ดังจะเห็นได้จากพระกลดเป็นฉัตรชั้นเดียว ชุมสายเป็นฉัตร ๓ ชั้น
เครื่องพระอภิรุมเป็นฉัตร ๕ ชั้น ฉัตรพระคชาธารเป็นฉัตร ๗ ชั้น
ฉัตรพระแท่นเศวตฉัตรเป็นฉัตร ๙ ชั้น ส่วนพระมหาอุปราชที่ก าหนด
พระยศใช้ฉัตร ๗ ชั้น แปลว่าจะใช้ได้ไม่เกิน ๗ ชั้น
เจ้านายที่ก าหนดว่าใช้ฉัตร ๕ ชั้น แปลว่าจะใช้ได้ไม่เกิน ๕ ชั้น ส่วนเกิน
ขึ้นไปนั้น เมื่อโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานเป็นพิเศษจึงใช้ได้
