Page 4 - กลุ่มวิสาหกิจชุมชนลันตาบาติก จ.กระบี่
P. 4
ั
แหล่งที่มำของทุนวฒนธรรมศรีวิชัย
ทุนวัฒนธรรมศรีวิชัย
อาณาจักรศรีวิชัย ก่อตั้งขึ้นเมื่อพุทธศตวรรษที่ ๑๑ หรือ ๑๒ สิ้นสุดลงประมาณ พุทธศตวรรษที่ ๑๘
– ๑๙ “ศรีวิชัย” เป็นชื่อกว้างๆ ทางศิลปะ เป็นรัฐชายฝั่งทะเลที่มีอิทธิพลการค้าทางทะเลระหว่างอินเดียกับ
เมืองจีน รวมทั้งการค้าระดับท้องถิ่น โดยเฉพาะในหมู่เกาะอินโดนีเซีย เป็นอาณาจักรหนึ่งที่มีอานาจทาง
การเมืองมั่นคง มีอาณาเขตกว้างขวางครอบคลุมหมู่เกาะต่างๆ บริเวณตอนใต้ของคาบสมุทรมาเลย์ ตลอดขึ้น
มาถึงดินแดนบางส่วนของคาบสมุทร กลุ่มบ้านเมืองหรือแคว้นต่างๆ มีวัฒนธรรมร่วมกนคือ การนับถือพุทธ
ั
ศาสนามหายานและมีรูปแบบศิลปกรรมแบบศรีวิชัยเช่นเดียวกัน ที่มีศูนย์กลางอ านาจเปลี่ยนแปลงไปตาม
ความผันแปรทางเศรษฐกิจ
ศูนย์กลางของศรีวิชัยอยู่ที่เมืองใด เป็นปัญหาที่ยังไม่ยุติ อาจมีหลายเมืองสืบต่อกันและเมืองหลวงแห่ง
ื
แรกคอ ปาเลมบัง จากการศึกษาทางโบราณคดีพบเมืองโบราณ มีคูน้ าล้อมพระราชวัง มีร่องรอยการค้าต่าง
ประเทศคือ ถ้วยชามกระเบื้องสมัยราชวงศ์ถังและราชวงศ์ซ้องตอนต้นของจีน แต่กระนั้นบริเวณคาบ สมุทร
มลายูก็เป็นส่วนหนึ่งของศรีวิชัย และเป็นศูนย์กลางการค้าทางทะเลที่มีชื่อเสียงมาก มีความรุ่งเรืองทาง
วัฒนธรรม ประชาชนนับถือศาสนาพุทธมหายานและศาสนาพราหมณ์ ร่องรอยที่เหลือไว้คือโบราณสถานและ
โบราณวัตถุ ทางด้านสถาปัตยกรรมสถาปัตยกรรมที่มีชื่อเสียงคือ พระบรมธาตุไชยา เป็นเจดีย์สี่เหลี่ยมทรง
มณฑป และเจดีย์ศรีวิชัยที่วัดแก้ว ในอ าเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี นอกจากนั้นยังมีที่จังหวัดพัทลุง สงขลา
นครศรีธรรมราช และพงงา เป็นต้น ส่วนตอนบนของประเทศไทยมีร่องรอยแสดงว่ามีอทธิพลของศรีวิชัยได้
ิ
ั
ุ
แพร่ขึ้นไปอาจเป็นเพราะเมื่อครั้งสมัยสุโขทัยตอนต้น ได้รับเอาพทธศาสนาและศิลปกรรมไปจากเมือง
นครศรีธรรมราช ท าให้มีสถาปัตยกรรมแบบศรีวิชัย ที่จังหวัดสวรรคโลก คือมณฑปวัดเจดีย์เจ็ดแถว และเจดีย์
ในวัดมหาธาตุ จังหวัดสุโขทัย รวมทั้งเจดีย์องค์เล็กในวัดพระธาตุหริภุญชัย เป็นต้น
เมืองไชยาเป็นเมืองส าคัญและยังมีร่องรอยทางโบราณคดี โบราณสถานอีกมากมายที่แสดงถึง
วัฒนธรรมของศรีวิชัย จนท าให้เชื่อว่าเมืองไชยาคือเมืองหลวงของศรีวิชัย
ลักษณะศิลปะแบบศรีวิชัยส่วนมากเป็นศิลปะที่เกี่ยวกับพระพทธศาสนา ลัทธิมหายาน จึงมักพบพระ
ุ
รูปพระโพธิสัตว์ และศิลปวัตถุที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนาพราหมณ์ในลัทธิไวษณพนิกาย นอกจากนั้นยังพบ
ร่องรอยของสถาปัตยกรรมตลอดจนโบราณสถานทั้งในปาเล็มบัง เกาะสุมาตรา และคาบสมุทรมาเลย์ทาง
ภาคใต้ของประเทศไทย
ทางด้านประติมากรรมมีพระพทธรูปที่มีชื่อเสียงคือ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร พบที่วัดมหาธาตุ
ุ
อ าเภอไชยา มีพระพมพ์ดินดิบปางต่างๆ พระพิมพ์ติดแผ่นเงินแผ่นทองทางด้านศาสนาพราหมณ์ได้แก่ เทวรูป
ิ
พระมาลาแขก เทวรูปพระนารายณ์ทรงครุฑ เป็นต้น
เครื่องมือเครื่องใช้มีเครื่องปั้นดินเผาท าเป็นภาชนะหม้อไห ใช้สีเขียนลวดลายและท าเป็นแบบลูกจันทร์
นูนขึ้นมาประดับลวดลายอนๆ มีลูกปัดท าเป็นเครื่องประดับ มีเงินกลมใช้เรียกว่า นะโม และเงินเหรียญชนิด
ื่
หนาใช้แลกเปลี่ยนด้วย มีตราดอกจันทร์อยู่ด้านหนึ่งอกด้านหนึ่งมีตัวอกษรสันสกฤตเขียนไว้ว่า “วร” ประดับ
ี
ั
อยู่
3
