Page 302 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 302
294
ภาพที 21 กลุ่มดาวนายพรานหนั หวั เขา้ หาดาวเหนือเสมอ
แต่ในบางครังเมฆเขา้ มาบงั ทอ้ งฟ้ าทางดา้ นทิศเหนือ เรากไ็ ม่สามารถมองเห็นกลุม่ ดาวหมีใหญ่
หรือ กลุ่มดาวคา้ งคาวไดเ้ ลย ในกรณีนีเราอาจใช้ “กลุ่มดาวนายพราน (Orion)” ในการนาํ ทางไดเ้ ป็ น
อย่างดี เพราะกลุ่มดาวนายพรานจะหันหวั เขา้ หาดาวเหนือเสมอ นอกจากนันกลุ่มดาวนายพรานยงั
ตงั อย่บู นเส้นศูนยส์ ูตรฟ้ า นันหมายความว่า กลุ่มดาวนายพรานจะขึน - ตก ในแนวทิศตะวนั ออก-
ตะวนั ตก เสมอ
เรืองที 4 แผนทีดาว
การอ่านแผนทีดาวเป็ น จะทาํ ให้เราดูดาวหรือกลุ่มดาวทีปรากฏบนทอ้ งฟ้ า ณ วนั – เวลาใด
ได้อย่างถกู ต้อง ก่อนอ่านแผนทีดาวเพือเปรียบเทียบกบั ดาวทีปรากฏบนทอ้ งฟ้ า ผสู้ ังเกตตอ้ งรู้
ทิศเหนือ - ใต้ ตะวนั ออก - ตะวนั ตก ของทีนนั ๆ ก่อน
ใหล้ องคะเน มุมเงยและมุมทิศของดาวเหนือ
เราทราบหรือไมอ่ ยา่ งไรวา่ อาจหาดาวเหนือไดโ้ ดยอาศยั กลุ่มดาวหมีใหญ่
(Ursa Major) หรือกลุ่มดาวคา้ งคาว (Cassiopeia)
แผนทีดาวทีนิยมใชก้ นั ในปัจจุบนั จะเป็นแผนทีดาวแบบหมุน โดยเป็ นกระดาษแข็ง 2 แผน่
ตรึงติดกนั ตรงกลาง โดยแผน่ หนึงจะเป็ นภาพของกลุ่มดาวและดาวสว่าง เขียนอย่ใู นวงกลม โดยที
ขอบของวงกลมจะระบุ “วนั - เดือน” ไวโ้ ดยรอบ ส่วนแผน่ ติดอย่ดู า้ นบน จะระบุ “เวลา” ไว้
โดยรอบ การใชแ้ ผนทีดาวก็เพียงแต่หมุนวนั - เดือนของแผน่ ล่างให้ตรงกบั เวลา ทีต้องการ
สงั เกตการณ์ของแผน่ บน กลมุ่ ดาวทีปรากฏบนแผนทีดาวจะเป็ นกลุ่มดาวจริงทีปรากฏจริงบนทอ้ งฟ้ า
ณ ขณะนนั ดงั แสดงในภาพที 22
