Page 339 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 339
331
National Electric Code : เป็ นหนงั สือคู่มือรวบรวมขอ้ แนะนาํ และกฎขอ้ บงั คบั ในการติดตงั
อปุ กรณ์ไฟฟ้ าใหม้ ีความปลอดภยั แมว้ ่าจะมเี นือหามากมายแต่หนังสือคู่มือนีก็ไม่มีจุดมุ่งหมายสาํ หรับ
การสอน หรือใชแ้ ก่บุคคลทีไม่เคยผ่านการอบรมมาก่อน ส่วนของไทยเราก็มีคู่มือพวกนีหลายแห่ง
ดว้ ยกนั เช่น คู่มือของการไฟฟ้ านครหลวง การพลงั งานแห่งชาติ การไฟฟ้ าส่วนภูมิภาค ซึงหลกั การและ
กฎขอ้ บงั คบั ส่วนใหญ่ก็คลา้ ย ๆ กบั ของ NEC (National Electric Code) ของต่างประเทศนนั เอง
สวิตซ์อัตโนมัติหรือเซอร์กิตเบรกเกอร์ (circuit breaker) : เป็ นอุปกรณ์ป้ องกนั ทีใชจ้ าํ กัด
กระแสไฟฟ้ าสูงสุดในวงจร เมือกระแสเกินค่าจาํ กดั เซอร์กิตเบรกเกอร์จะเปิ ดวงจรไม่ให้กระแสไฟฟ้ า
ไหลสู่วงจรอีก จนกว่าจะกดป่ ุมทาํ งานใหม่ ปัจจุบนั ใชแ้ ทนสวิตซฟ์ ิ วส์กนั มาก เนืองจากสามารถต่อ
วงจรเขา้ ไปใหมไ่ ดท้ นั ที ในขณะทีฟิ วส์ตอ้ งสลบั เปลยี นตวั ใหม่เขา้ ไปแทน และยงิ ในระบบไฟฟ้ า 3 เฟส
ดว้ ยแลว้ ถา้ เกิดขาดทีฟิ วส์เพียงเส้นเดียวเหลือไฟฟ้ ามาแค่ 2 เฟสเท่านนั อาจเกิดการเสียหายไหมข้ ึนที
มอเตอร์ 3 เฟสได้ หลกั การทาํ งานของเซอร์กิตเบรกเกอร์จะทาํ งานโดยอาศยั อาํ นาจแม่เหล็ก เมือมี
กระแสไฟฟ้ าในวงจรไหลเขา้ มามาก ๆ สนามแมเ่ หลก็ จะดึงสวติ ซใ์ หต้ ดั วงจรออก และบางแบบจะมีตวั
ป้ องกนั กระแสเกินขนาดดว้ ยความร้อนต่อร่วมมาดว้ ยโดยอาศยั การทีมีกระแสไหลผา่ นความตา้ นทาน
ของตวั ไบเมตอลลิก (bimetallic) (ไบเมตอลลิก เป็ นโลหะทีขยายตวั เมืออุณหภูมิสูงขึนและหดตัว
เมืออณุ ภมู ิตาํ ลง) เมอื กระแสไหลผา่ นมากจะเกความร้อนมาก ตวั ไบเมตอลลกิ จะขยายตวั ดึงใหส้ วิตซต์ ดั
วงจรออก เราใชต้ วั อกั ษรยอ่ แทนเซอร์กิตเบรกเกอร์ดว้ ย CB
ฟิ วส์ (fuse) เป็นอุปกรณ์ป้ องกนั ทีใชจ้ าํ กดั กระแสไฟฟ้ าสูงสุดในวงจร เมอื กระแสเกินค่าจาํ กดั
ฟิ วสจ์ ะเกิดความร้อนมากขึนจนกระทงั หลอมละลายขาดจากกนั วงจรก็จะเปิ ด ฟิ วส์จะตอ้ งอยา่ งอนุกรม
กบั วงจร
หม้อแปลง (transformer) : เป็ นอุปกรณ์ทีใชเ้ ปลียนแรงดนั ไฟฟ้ าใหส้ ูงขึนหรือตาํ ลง เพือให้
ตรงกบั แรงดนั ทีใชก้ บั อุปกรณ์ไฟฟ้ าต่างๆ เช่น มเี ครืองซกั ผา้ แรงดนั 110 โวลต์ แต่มีไฟฟ้ าแรงดนั 220
โวลต์ เราก็ตอ้ งใชห้ มอ้ แปลงแรงดนั 220 โวลต์ ให้เป็ นแรงดนั 110 โวลต์ จึงจะใชเ้ ครืองซกั ผา้ ได้
นอกจากนีเรายงั นิยมใชห้ มอ้ แปลงกบั เครืองติดต่อภายใน และระบบเสียงกริงเรียก เป็นตน้
เฟส (phase) : หมายถงึ ชนิดของระบบไฟฟ้ าทีใชม้ ีทงั ระบบ 1 เฟส 2 สาย และ 3 เฟส 4 สาย
อปุ กรณ์ไฟฟ้ า 1 เฟส 2 สาย จะใชต้ ามบา้ นทีอยอู่ าศยั ส่วนระบบไฟฟ้ า 3 เฟส 4 สาย นิยมใชก้ บั ธุรกิจ
ใหญ่กบั โรงงานอุตสาหกรรม
