Page 93 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 93
85
เรืองที ความสัมพนั ธ์ของสิงมชี ีวติ ต่าง ๆ ในระบบนิเวศ
ระบบนิเวศ คอื อะไร
ระบบนิเวศ (Ecosystem) เป็ นชือเรียกของกลุ่มสิงมีชีวิตและปัจจยั แวดลอ้ มในบริเวณกวา้ ง
แบบใดแบบหนึงทีเนน้ ความสมั พนั ธก์ นั ของสิงมชี ีวติ และสิงแวดลอ้ ม ซึงถอื เป็นหน่วยทีสาํ คญั ทีสุด
มกี ารแลกเปลยี นสสาร แร่ธาตุ และพลงั งานกบั สิงแวดลอ้ ม โดยผา่ นระบบห่วงโซ่อาหาร (Food chain)
เพราะระบบนิเวศนนั ประกอบดว้ ยความสมั พนั ธร์ ะหว่างสิงมีชีวิตหลากหลายชนิด และความสัมพนั ธ์
ระหว่างสิงมีชีวิตกบั สิงแวดลอ้ มทีอาศยั อยู่ ซึงสิงแวดลอ้ มก็คือสภาพต่างๆ ของสิงทีอย่รู อบตวั เรา
ไดแ้ ก่ อุณหภูมิ ความชืน ระนาบพืนทีสูง ประเภทของหิน ดิน ฯลฯ มีการกินกนั เป็ นทอดๆ ทาํ ให้
สสารและแร่ธาตุมกี ารหมนุ เวียนในระบบจนเกิดเป็นวฏั จกั ร
ระบบนิเวศทีใหญ่ทีสุดในโลกเรียกว่า โลกของสิงมีชีวิต โครงสร้างของโลกประกอบไปดว้ ย
ทะเล เกาะ และพนื ทวีป อีกทงั ยงั มีสภาพภูมิอากาศทีหลายหลากจึงเกิดเป็ นระบบนิเวศหลายรูปแบบ
ดว้ ยเหตุนี ระบบนิเวศทีมีความคลา้ ยคลึงกนั จึงเรียกกนั ว่า “ชีวนิเวศ”
ความแตกต่างทีสาํ คญั ระหว่างชีวนิเวศแต่ละแห่งมี อยา่ ง คือ ความหลากหลายทางชีวภาพ
หรือความหลากหลายสายพนั ธุข์ องสิงมีชีวติ และ มวลชีวภาพ หรือปริมาณอินทรียวตั ถุต่อหน่วยพืนที
ชีวนิเวศทีอุดมสมบูรณ์ทีสุด คือ ป่ ารกทีมที งั ความหลากหลายทางชีวภาพและมวลชีวภาพสูง
ระบบนเิ วศหลากหลายบนโลก
ระบบนิเวศทงั ขนาดเลก็ และขนาดใหญ่มีความแตกต่างกนั แต่มีความเหมือนกนั คือ เป็ นทีอยู่
ตามธรรมชาติของพืชและสตั ว์ ซึงอยรู่ วมกนั เป็ นกลุ่มและมีอิทธิพลต่อกนั ทงั ในแหล่งนาํ จืด ชายหาด
หรื อถาํ ใต้ดินโลกมีนําจืดในแหล่งต่าง ๆ รวมกันเพียง 0.04% ของปริ มาณนําทังโลก (อีก 2.4%
ในปริมาณนาํ จืดทงั หมดเป็นนาํ ทีเกิดการแข็งตวั ) นาํ จืดมีปริมาณสารละลายเกลือในนาํ นอ้ ยกวา่ นาํ ทะเล
ซึงส่วนใหญ่เป็นนาํ ฝนทีตกลงบนพนื ทวีป
ระบบนเิ วศ (ถําใต้ดิน - ชายฝังทะเล - ป่ าชายเลน)
สิงมีชีวิตหลกั ๆ ในนําจืด ไดแ้ ก่ สาหร่าย พืชชนั สูงบางชนิด และสัตวจ์ าํ พวกครัสเตเซียน
แมลง ปลา และสตั วค์ รึงบกครึงนาํ ชนิดต่าง ๆ สตั วเ์ ลียงลกู ดว้ ยนมทีหาอาหารจากในนาํ แลว้ สร้างรังไว้
ริมฝังแม่นาํ เหมือนตวั นากและตวั บีเวอร์ พืนทีชุ่มนาํ เป็ นแหล่งทีมีสิงชีวิตหลากหลายสายพนั ธุท์ ีสุด
เพราะมีสภาพเป็นระบบนิเวศแบบผสมผสานระหว่างบนบกกบั ในนาํ
ถํา เป็นระบบนิเวศทีไมม่ แี สงสว่าง (แสงสว่างเป็นปัจจยั ทีทาํ ใหเ้ กิดการสร้างอินทรียวตั ถุ)
มคี วามชืนสูง และอณุ หภมู ิเกือบคงทีตลอดทงั ปี อินทรียวตั ถุทีจาํ เป็ นต่อการดาํ รงชีวิตสามารถเขา้ ไปสู่
ในถาํ ไดต้ ามกระแสนาํ ใตด้ ินหรือสตั วเ์ ป็นตวั นาํ เขา้ มา ดงั นนั สตั วก์ ลมุ่ หลกั ทีอาศยั ในถาํ จึงเป็ นจาํ พวก
แมลง ปลาบางชนิด สตั วค์ รึงบกครึงนาํ โดยเฉพาะคา้ งคาว ซึงของเสียจากคา้ งคาวเป็ นองคป์ ระกอบ
สาํ คญั ของอินทรียวตั ถุ
