Page 95 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 95
87
การเปลยี นแปลงแทนทที างนิเวศวทิ ยา
พืนทีเกษตรกรรมส่วนใหญ่ในอดีตเคยเป็ นป่ ามาก่อน หากปล่อยให้รกร้างนาน ๆ ก็กลบั
กลายเป็นป่ าอีกครัง ดว้ ยการทีหญา้ หรือวชั พืชขึนมาปกคลมุ ดินสูงขึนเรือย ๆ จากนนั พมุ่ ไมแ้ ละไมอ้ ่อน
จะงอกขึนมาในทุ่งหญา้ ต่อมาเมือไมใ้ หญ่แตกกิงกา้ นสาขา ร่มเงาของมนั จะทาํ ให้หญา้ ค่อย ๆ ตายใน
ทีสุด ไมใ้ หญ่ทีทาํ ใหพ้ นื ทีกลายเป็นป่ าเรียกว่า “การเปลยี นแปลงแทนทีทางนิเวศวิทยา”
ในธรรมชาติทัวไป การเปลียนแปลงแทนทีเกิดขึนได้ทุกหนทุกแห่ง ทังในดินในนํา
ตวั อยา่ งเช่น เราอาจเคยเห็นสระนาํ ทีมพี ชื หลายชนิดขึนอยเู่ ตม็ สระจนรากใตผ้ ิวนาํ รกแน่นไปหมด ราก
เหล่านีจะยดึ และสะสมดินหรือซากใบเน่าไวจ้ นกระทงั สระนาํ ค่อยๆ ตืนเขินขึนเรือย ๆ กลายเป็ นทีลุ่ม
ชืนแฉะ และพืชนาํ ทีเคยมีกค็ ่อย ๆ หายไปขณะทีตน้ ไมเ้ ลก็ ๆ งอกขึนแทนทีและค่อย ๆ ทาํ ใหท้ ีลุ่มแห่ง
นนั กลายเป็นดงไมร้ ่มชืนในทีสุด
ชันของสิงมชี ีวติ
ลกั ษณะเด่นทีสุดของดาวเคราะห์ทีชือว่า “โลก” คือ การมีสิงมีชีวิตอาศยั อย่บู นพืนผวิ บางๆ
ทีปกคลมุ โลก
ชีวติ ไดเ้ ริมถอื กาํ เนิดขึนบนโลกตงั แต่เมอื ประมาณ , ลา้ นปี ก่อน ซึงเป็นระยะเวลา
ทียาวนานเพยี งพอสาํ หรับวิวฒั นาการจนเกิดเป็นสิงมีชีวติ หลากหลายสายพนั ธุข์ ึนมา
โลกเรามีสภาพแวดลอ้ มและภูมิอากาศหลากหลายรูปแบบเรียกว่า “ความหลากหลายทาง
ชีวภาพ” แต่สิงมีชีวิตบนโลกก็ยงั ตอ้ งขึนอย่กู ับแหล่งพลงั งานจากภายนอกโลก คือพลงั งานจาก
แสงอาทิตย์ ซึงทําให้โลกเรามีอุณหภูมิทีเหมาะสมต่อการสร้างอินทรี ยวตั ถุขึนจากกระบวนการ
สงั เคราะห์แสง
การศกึ ษาสิงมีชีวติ ทาํ ได้ วธิ ี คือการศกึ ษาตามสปี ชีส์ เหมือนทีนกั พฤกษศาสตร์ศกึ ษา
พรรณไม้ หรือ นกั สตั ววิทยาศึกษาสตั วต์ ่าง ๆ และการศึกษาโดยองคร์ วม โดยเลือกเขตใดเขตหนึงมา
วิเคราะห์สิงมีชีวติ ทุกชีวิตทีอาศยั อยใู่ นเขตนนั ๆ ตลอดจนความสมั พนั ธร์ ะหว่างสิงมีชีวิตแต่ละชนิดที
เรียกว่า “นิเวศวิทยา” คือการศกึ ษาสิงมชี ีวิตร่วมกนั เป็นระบบนิเวศ
