Page 136 - การเรียนรู้สู้ภัยธรรมชาติ 3 สค32032 ม.ปลาย
P. 136
การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกหากมีอุปสรรคขัดขวางด้านใดด้านหน่ึง หรือทั้ง 2 ด้าน
ของรอยเลื่อนก็จะทาให้เกิดแผ่นดินไหว ซ่ึงระดับความรุนแรงจะข้ึนอยู่กับการสะสมพลังงาน
ในจดุ ทเี่ ปน็ อุปสรรคของการเคลื่อนตัวของแผน่ เปลอื กโลกมากนอ้ ยเพียงใด
การจาแนกรอยเลื่อนตามรปู แบบของการเคล่อื นตัวของเปลือกโลก สามารถจาแนกดังน้ี
1) รอยเล่ือนทั่วไป (นอร์มอลสลิป หรือ ดิป-สลิปฟอลท์) เป็นส่วนรอยเลื่อนของเปลือก
โลกท่สี ว่ นแรกอย่คู งท่ี ในขณะท่ีอกี ด้านหนึ่งทรุดตัวลงในแนวดง่ิ หรือเกอื บจะเปน็ แนวดงิ่
2) รอยเลื่อนแบบสวนทางในแนวราบ (สไตรค์-สลิปฟอลท์) เป็นรอยเลื่อนท่ีเกิดจากการ
เคล่ือนที่ของแผ่นเปลือกโลก 2 แผ่น เคล่ือนท่ีสวนทางกันในแนวราบ หรือเกือบจะเป็นแนวราบ
หรือแผ่นเปลือกโลกด้านหน่ึงของรอยเลื่อนเคล่ือนตัวออกไปในแนวราบ ถ้าเป็นด้านซ้ายเรียกว่า
“เลฟท์เลเทอรัลฟอลท์” ถ้าเป็นด้านขวาก็เรียกว่า “ไรท์เลเทอรัลฟอลท์” แผ่นดินไหวที่นอกชายฝั่ง
สุมาตราเกิดขึ้นจากรอยเลื่อนในลักษณะนีเ้ ช่นเดียวกบั แผน่ ดินไหวท่ีประเทศเฮติ ในปี พ.ศ. 2553
3) รอยเลื่อนที่ชนเข้าด้วยกัน (คอนเวอร์เจนท์ฟอลท์) เกิดจากแผ่นเปลือกโลก 2 แผ่น
เคลือ่ นทเี่ ขา้ หาและชนกันขน้ึ เมอ่ื เกิดการกระแทกจะเกิดแผ่นดนิ ไหวและผิวนอกของเปลือกโลกถูก
ดันให้สูงข้ึน ภูเขา หรือเกาะแก่งในมหาสมุทรหลายแห่งเกิดข้ึนสืบเน่ืองมาจากการเคล่ือนท่ีของ
แผน่ เปลอื กโลกในลักษณะนี้
4) รอยเล่ือนแบบแยกออกจากกัน (ไดเวอร์เจนท์ฟอลท์) เกิดข้ึนเม่ือแผ่นเปลือกโลก 2
แผ่นเคล่ือนท่ีออกจากกันในทิศทางตรงกันข้าม อาจเกิดแผ่นดินไหวขึ้นได้แต่ไม่รุนแรงมากนัก แต่
จะปรากฏรอยแยกชดั เจน ในบางกรณีอาจมแี มก็ มาปะทขุ น้ึ มาเปน็ ลาวาได้อีกดว้ ย
5) รอยเล่ือนย้อนมมุ ต่า (ธรัสท์ฟอลท์) เกิดจากการที่แผน่ เปลือกโลก 2 แผ่น เคลื่อนทีเ่ ข้า
หากันในทิศทางตรงกันข้ามแต่แผ่นเปลือกโลกด้านหนึ่งเคลื่อนตัวเอียงทามุมน้อยกว่า หรือเท่ากับ
45 องศาแล้วมุดลงไปใต้แผ่นเปลือกโลกอีกแผ่นหนึ่ง แผ่นดินไหวท่ีเกิดจากรอยเลื่อนลักษณะน้ี
มักจะรนุ แรงและหากเกิดบริเวณใต้ทะเลมักกอ่ ให้เกิดสนึ ามิขนาดใหญ่ เช่นกรณีแผ่นดินไหวท่ีเกาะ
สุมาตราในปี พ.ศ. 2547 และแผ่นดนิ ไหวที่เมอื งเซนได ประเทศญ่ปี ่นุ ในปี พ.ศ. 2554
ชุดวิชา การเรยี นรสู้ ู้ภยั ธรรมชาติ 3 - 126
