Page 5 - Focus SPM 2022 - Fizik

Fizik SPM Bab 2 Daya dan Gerakan I
2. Gerakan bukan linear ialah gerakan mengikut
2.1 Gerakan Linear lintasan yang bukan dalam satu garis lurus.

3. Apabila menganalisis gerakan linear dan bukan
Gerakan saya adalah gerakan linear, jarak, sesaran, laju, halaju,
gerakan linear Gerakan saya bukan
gerakan linear Mula pecutan dan nyahpecutan adalah beberapa
Mula Tamat Tamat Bukan satu g a ris lur us kuantiti fizik yang sering terlibat.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
Satu garis lurus
Rajah 2.1
1. Gerakan linear ialah gerakan sepanjang satu Laju (kuantiti skalar) – magnitud sahaja
T
i
garis lurus. Halaju (kuantiti vektor) – magnitud dan arah
n
g
k
a
t
4. Rajah 2.2 menunjukkan sebuah kereta bergerak di atas sebatang jalan yang lurus. Meter laju menunjukkan
a
n
4 halaju kereta itu di kedudukan A, B dan C. Teliti rajah tersebut untuk pengertian istilah pegun, halaju
seragam dan halaju tidak seragam.
Kedudukan A Kedudukan B Kedudukan C

Meter laju Meter laju Meter laju
Halaju kereta adalah sifar. Kereta itu Meter laju kereta tetap pada 60 km Meter laju bergerak dari 60 km per
tidak bergerak atau pegun. Objek per jam. Kereta bergerak dengan jam hingga 90 km per jam. Kereta
yang pegun mempunyai halaju sama halaju seragam. bergerak dengan halaju tidak
dengan sifar. seragam. Dalam kes ini, halajunya
bertambah.
Rajah 2.2
Jarak, Sesaran, Laju dan Halaju

1. Rajah 2.3 dan Rajah 2.4 menunjukkan kereta yang bergerak dari Delima ke Mengkibol. Jadual di bawah
memberikan pengetahuan tentang kuantiti fizikal, jarak, sesaran, laju dan halaju.
Jarak dan laju

1. (a) Jarak ditakrifkan sebagai jumlah panjang lintasan yang dilalui dari satu
tempat ke tempat yang lain.
(b) Jarak yang dilalui oleh kereta itu diberi dengan yang berikut, U
Jarak dilalui = (200 + 500 + 600 + 300) m B T Delima
= 1600m 200 m
(c) Jarak ialah suatu kuantiti skalar. S 500 m
2. (a) Laju ialah jarak yang dilalui per unit masa. Laju juga ditakrifkan sebagai 600 m
kadar perubahan jarak. Mengkibol 300 m
(b) Laju purata sesuatu objek boleh diperolehi dengan membahagikan jumlah
jarak dilalui oleh objek itu dengan masa yang diambil untuk gerakan itu. Rajah 2.3
(c) Jika masa yang diambil oleh kereta dalam Rajah 2.3 untuk bergerak dari
Delima ke Mengkibol ialah 120 saat, laju purata kereta itu diberi dengan:
Jumlah jarak dilalui, d
v = Masa diambil, t

1 600 m
= 120 s = 13.3 m s –1
(d) Laju ialah suatu kuantiti skalar.

20

02 SPM FIZIK F4 new.indd 20 29/01/2021 8:02 AM