Page 6 - Focus SPM 2022 - Fizik

Fizik SPM Bab 2 Daya dan Gerakan I

Sesaran dan halaju
3. (a) Sesaran oleh suatu objek ialah jarak yang dilalui oleh objek itu dalam
sesuatu arah tertentu. U
(b) Jarak itu merupakan jarak garis lurus yang menyambung titik kedudukan B T Delima
awal ke kedudukan akhir kereta itu. Arah ialah arah kedudukan akhir
itu dari kedudukan awal. S 45°
(c) Untuk kereta yang bergerak dari Delima ke Mengkibol, sesaran 800 m
ditentukan dengan mengukur panjang garis lurus menyambung Delima
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
ke Mengkibol dalam arah Mengkibol dari Delima. Mengkibol
(d) Oleh itu, dari Rajah 2.4, sesaran adalah yang berikut, 800 m
Magnitud sesaran, Rajah 2.4 T
i
2
=  800 + 800 2 n
g
= 1 131 m k
a
Arah ialah S 45 B dari Delima. t
0
(e) Sesaran ialah satu kuantiti vektor. n
a
4. (a) Halaju ditakrifkan sebagai kadar perubahan sesaran. 4
(b) Dalam kes kereta yang bergerak dari Delima ke Mengkibol, halaju purata ialah, v, dengan:
Sesaran,s
v = Masa diambil, t

1 131 m
= 120 s = 9.4 m s –1
(c) Halaju ialah suatu kuantiti vektor.
CONTOH 2.1 CONTOH 2.2

Seekor lembu bergerak sepanjang satu lintasan Seorang peserta berlari dari P Q
lengkung dari P ke Q. Q adalah 70 m dari P dan titik permulaan O ke P yang 100 M
terletak pada arah barat daya (S 45 B) dari P. Jarak terletak pada jarak 100 m utara
o
yang dilalui oleh lembu itu ialah 240 m dan masa dari O. Kemudian, peserta itu 100 M U
diambil ialah 160 s. berlari ke titik Q, 100 m pada
U arah timur dari P. Jumlah masa O
yang diambil oleh peserta itu Rajah 2.6
ialah 25 saat.
P
Berapakah (a) jarak, (b) laju purata, (c) sesaran, dan
(d) halaju purata peserta itu?
Q
Rajah 2.5 Penyelesaian
Hitungkan (a) Jumlah jarak yang dilalui oleh peserta itu
(a) laju purata, dan (b) halaju purata = 100+100 = 200 m
lembu itu dalam gerakan dari P ke Q.
(b) Laju purata
Penyelesaian Jumlah jarak 200
–1
Jumlah jarak dilalui = 240 m = Jumlah masa = 25 = 8 ms
Sesaran = 70 m (c) Sesaran peserta itu dari titik O
Masa diambil = 160 s = 100 + 100 2
2
Jumlah jarak dilalui
(a) Laju purata = = 100 2 m
Masa diambil
240 m (d) Halaju purata
= = 1.5 m s –1
160 s
Sesaran 70 m = Sesaran = 100 2 = 4 2 m s –1
(b) Halaju purata = = Jumlah masa 25
Masa diambil 160 s
o
–1
= 0.44 m s dalam arah barat mengikut arah U 45 T dari titik O.
daya dari P
21

02 SPM FIZIK F4 new.indd 21 29/01/2021 8:02 AM