Page 19 - Тиббиёт ва замон 4-сон

четлари терисида, кафти четла- сон оралиғи ва думба зарарлана-
рида, товонда ва тўпиқ атрофида ди. Ҳосил бўлган пуфакчалар тез
жойлашади. Таъкидлаш жоизки, йиринглаб жараён оғирлашиши
қўл бармоқлари терисида тош- мумкин.
маларнинг юзага келиши 90-96% Касалликнинг олдини олиш
беморларда кузатилади. Одатда, ва профилактикаси
инвазивлик юқори даражада бўл- Қўтирнинг профилактикаси
ганда каналар жинсий соҳа те- қўзғатувчининг ўзига хос хусуси-
рисига механик равишда шахсан ятлари ва касалликнинг эпидемио-
бемор томонидан амалга ошири- логиясига асосланади, унда қўзға-
лади, лекин жинсий йўл билан тувчининг кечаси яқин мулоқотда
юқишини ҳам унутмаслик керак. бўлганда фаол юқиб қолиши, улар-
Қўтирда липфоплазиянинг нинг ташқи муҳитга чидамсизли-
ўчоқлари 50-60% ҳолларда эркак- ги, инкубацион даврининг узоқ
лар жинсий соҳасида (мояклар те- эмаслиги ва касаллик тарқалиши-
рисида), олат терисида (50-55%), да оиладаги ўчоқнинг аҳамияти
думба соҳасида (40-44%), тирсак катта эканлиги эътиборга олина- бўлиши), қўл бармоқлари ора-
(25-30%) ва аксиляр соҳада ҳамда ди. Ушбу маълумотларни билиш лиғида, уларнинг икки ён четла-
аёлларнинг сут бези терисида ва унинг асосида профилактик ри терисида, кафти четларида,
жойлашади. Аксинча, катталар- чора-тадбирларни ишлаб чиқиш товонда ва тўпиқ атрофида, жин-
нинг юз ва бошнинг сочли қисми касалликни қисқа вақт ичида туга- сий аъзолар атрофида терисида
терисида қўтир канаси паразит- тиш кафолатини беради. тошма элементлари (пуфакчалар,
лик қилмайди. Фақатгина чақа- Профилактик ишларнинг даст- кана йўллари изи) пайдо бўлганда
лоқларнинг, айниқса кеча-кун- лабки босқичи қўтирга чалин- албатта мутахассисга, яъни дер-
дуз бешикда ётган гўдакларнинг ганларни фаол аниқлаш ҳисобла- матолог шифокорга мурожаат қи-
юз терисини зарарлаши мумкин. нади. Қўтирга чалинган бемор лиш лозим.
Бунда ўз-ўзидан маълумки, касал- аниқландими, зудлик билан унинг Нурали БОЙМУРЗАЕВ,
лик болага онасидан юқади. оиласи ёки жамоасига эпидемио- Республика ихтисослашти-
Ёш болаларда касалликнинг логик баҳо берилади. Мутахассис рилган дерматовенерология ва
белгилари хийла бошқачароқ ке- касалликнинг олдини олиш мақ- косметология илмий-амалий
чади. Гўдакларда катталардан садида беморларни ўз пайтида тиббиёт маркази директори
фарқли равишда зарарланиш юз қайд қилиши ва диспансер назо- ўринбосари.
терисини ва бошнинг сочли қис- ратига олиши зарур. Абдураззоқ ВАЛИЕВ,
мини ҳам эгаллаб олади. Аксари- Демак, хулоса тариқасида таъ- марказнинг Наманган
ят товон, оёқ кафти ва бармоқла- кидлаш жойизки, терида қичи- ҳудудий филиали
ри, кафтларнинг ички соҳаси, шиш (айниқса кечаси қичишиш лаборатория бўлими мудири.
Тарвуз кимларга мумкин эмас?

Тарвуз - кучли сийдик ҳайдовчи восита, ҳомила-
дор аёллар ва буйраги носоғлом кишилар уни истеъ-
мол қилмасликлари керак. Уларга ҳаддан ташқари юк
тушиши натижасида сийдик йўли касалликлари юзага
келиши мумкин.
Мутахассислар тарвузни кучли овқатдан кейинги
десерт сифатида ейишни тавсия бермайдилар - унинг
таркибидаги кўп миқдордаги углеводлар ошқозонга
ботиши мумкин.
Яхшиси, тарвузни алоҳида ва иложи борича кун-
нинг биринчи ярмида паққос туширинг. Уйқудан ол-
динги тарвуз сийдик йўлларидаги босим билан тунда
безовталик ва тонгги шишларга сабаб бўлади.

Лазизбек ҚЎЧҚОРОВ,
шифокор.
Tibbiyot
Tibbiyot 19
№ 4 (95) 2022-yil va zamon