Page 17 - วารสารโรงพยาบาลสุรินทร์#9

โรคติดเชื้ออุบัติใหม่และโรคติดเชื้ออุบัติซ้ำา เตรียมพร้อมสู่

โดย งานป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ:IC ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC)

ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ฉบับนี้ ขอเสนอความรู้เกี่ยวกับ
โรคติดเชื้ออุบัติใหม่/อุบัติซ้ำา เกิดขึ้นและสามารถป้องกันได้หรือ
ไม่ อย่างไร เนื่องจากในระยะนี้มีหลายโรคที่กลับมาสร้างความตื่น
เต้น เช่น Corona 2012 ซึ่งยังไม่เข้ามาประเทศไทยแต่ยังต้องเฝ้า
ระวัง, โรคคอตีบที่สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีนแต่กลับมาระบาด
ในช่วงนี้ ซึ่งโรคติดเชื้อชนิดใหม่ๆ ที่มีรายงานในระยะ 20 ปีที่
ผ่านมา หรือโรคติดเชื้อที่มีแนวโน้มที่จะพบมากขึ้นในอนาคต โรค
ติดเชื้อที่เคยควบคุมได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่เกิดการดื้อยาเช่น โรค AEC เป็นการพัฒนามาจากการเป็น สมาคมประชาชาต ิ
เอดส์, ไข้หวัดใหญ่สัตว์ปีก และวัณโรคดื้อยา เรียกว่า โรคติดเชื้อ
อุบัติใหม่ (Emerging Infectious Diseases) ส่วนโรคติดเชื้อที่เคย แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (The Association of South
แพร่ระบาดในอดีต และสงบไปแล้วเป็นเวลานานหลายปี แต่กลับ East Asian Nations : ASEAN) ก่อตั้งขึ้นตามปฏิญญา
มาระบาดขึ้นอีก เช่น วัณโรค ไข้เลือดออก และมาลาเรีย เรียกว่า กรุงเทพฯ (Bangkok Declaration) เมื่อ 8 สิงหาคม 2510
โรคติดเชื้ออุบัติซ้ำา (Re-emerging Infectious Diseases) โรค โดยมีประเทศผู้ก่อตั้งแรกเริ่ม 5 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย
ติดเชื้อทั้งสองประเภทเกิดได้จากเชื้อโรค 5 กลุ่ม คือ เชื้อแบคทีเรีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อมาในปี 2527
เชื้อรา เชื้อปรสิต เชื้อไวรัส และพรีออน สาเหตุที่ทำาให้เกิดโรค บรูไน ก็ได้เข้าเป็นสมาชิก ตามด้วย 2538 เวียดนาม ก็เข้า
ติดเชื้ออุบัติใหม่ และโรคติดเชื้ออุบัติซ้ำา ได้แก่ การเปลี่ยนแปลง ร่วมเป็นสมาชิก ต่อมา 2540 ลาวและพม่า เข้าร่วม และ
วิธีการดำารงชีวิต การรับประทานอาหารสุกๆดิบๆ อาหารดิบหรือ
อาหารกระป๋อง ทำาให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ การมีเพศสัมพันธ์โดย ปี 2542 กัมพูชา ก็ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกลำาดับที่ 10 ทำาให้
ไม่ป้องกัน การมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย ทำาให้เกิดการระบาด ปัจจุบันอาเซียนเป็นกลุ่มเศรษฐกิจภูมิภาคขนาดใหญ่ มี
ของโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การใช้ยาเสพติดโดย ประชากร รวมกันเกือบ 500 ล้านคน
การใช้เข็มฉีดยาร่วมกันทำาให้เกิดการระบาดของโรคเอดส์และไวรัส จากนั้นในการ
ตับอักเสบความก้าวหน้าในการรักษาโรคต่างๆ เช่น การเปลี่ยน ประชุมสุดยอดอาเซียน
อวัยวะ ได้รับยาสเตียรอยด์หรือเคมีบำาบัดทำาให้เกิดการติดเชื้อได้ ครั้งที่ 9 ที่อินโดนีเซีย
ง่าย มาดูกันว่าโรคติดเชื้ออุบัติใหม่และอุบัติซ้ำามีอะไรกันบ้าง...โรค เมื่อ 7 ต.ค. 2546 ผู้นำา
ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009, โรคไข้หวัดนก, โรคมือเท้าปาก, ประเทศสมาชิกอาเซียน
โรคไข้เลือดออกอีโบลา, โรคไข้กาฬหลังแอ่น, โรคไข้เหลือง, ได้ตกลงกันที่จะจัดตั้ง
โรคชิคุนกุนยา, ซาร์ส, โรคแอนแทรกซ์, โรคลีเจียนแนร์ และโรค
โบทูลิซึม เป็นต้น คุ้นกันบ้างหรือเปล่า แต่อย่ากังวลนะคะเพราะ ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) ซึ่งประกอบ
ทุกคนสามารถป้องกันตนเองจากภาวะเจ็บป่วยได้ ด้วยการรักษา ด้วย 3 เสาหลัก คือ
ร่างกายให้แข็งแรงเพื่อให้เกิดภูมิต้านทานโรค โดยการรับประทาน 1.ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (Asean Economic
อาหารที่มีประโยชน์ การออกกำาลังกาย การพักผ่อน และผ่อน Community:AEC)
คลายความเครียด การบริหารจิต งดสิ่งเสพติดและพฤติกรรมเสี่ยง 2.ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (Socio-Cul-
ต่างๆ งดบุหรี่ มีสุขอนามัยที่ดี รักษาสิ่งแวดล้อม ติดตามข่าวสาร tural Pillar)
ต่างๆ เพื่อรับรู้ความเป็นไปของโลก แต่เราชาวโรงพยาบาล..อย่า 3.ประชาคมความมั่นคงอาเซียน (Political and Secu-
ลืมหลักการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อแบบมาตรฐาน (Standard
precaution) และ Transmission base precaution คือการปฏิบัติ rity Pillar)
ขั้นพิเศษเพื่อควบคุมการแพร่กระจายเชื้อขึ้นอยู่กับลักษณะหนทาง คำาขวัญของอาเซียน คือ “ One Vision, One Iden-
การแพร่กระจายเชื้อโรค ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ หลักการ tity, One Community.” หนึ่งวิสัยทัศน์ หนึ่งอัตลักษณ์
ป้องกันการติดเชื้อทางอากาศ (Airborne Precautions) หลักการ หนึ่งประชาคม เดิมกำาหนดเป้าหมายที่จะตั้งขึ้นในปี 2563
ป้องกันการติดเชื้อทางละอองฝอย (Droplet Precautions) และ แต่ต่อมาได้ตกลงกันเลื่อนกำาหนดให้เร็วขึ้นเป็นปี 2558 และ
หลักการป้องกันการติดเชื้อทางการสัมผัส (Contact Precautions) ก้าวสำาคัญต่อมาคือการจัดทำาปฏิญญาอาเซียน (ASEAN
ไม่ว่าโรคติดเชื้อจะอุบัติใหม่หรืออุบัติซ้ำา เราก็จะสามารถรับมือได้ Charter) ซึ่งมีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่เดือนธันวาคม ปี 2552
ทุกโรคทุกสถานการณ์นะคะ..(อ่านรายละเอียดโรคเพิ่มเติมได้ใน นับเป็นการยกระดับความร่วมมือของอาเซียนเข้าสู่มิติใหม่ใน
หนังสือโรคติดเชื้ออุบัติใหม่/อุบัติซ้ำาของสำานักพัฒนาวิชาการแพทย์
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข และ www. http://beid. การสร้างประชาคม โดยมีพื้นฐานที่แข็งแกร่งทางกฎหมาย
ddc.moph.go.th สำานักโรคติดต่ออุบัติใหม่) และมีองค์กรรองรับการดำาเนินการเข้าสู่เป้าหมายดังกล่าว
ภายในปี 2558

15