Page 117 - ไม้สน2545

106

่
่
่
ู
ี
่
ื
ทยังไม่แกเหล่าน ีด้วยการทํา after-ripening เชน เก็บเมล็ดในอุณหภมิตางกัน หรอแชด้วยกรด การ
่
ิ
ึ
่
ี
ิ
ตากเมล็ดด้วยแสงอาทตย์ หรอการเก็บเมล็ดในทรม ข นกับลักษณะของเมล็ดแตละชนด อีกประการ
ื
ิ
ี
ิ
ิ
ิ
ื
ิ

ึ
ี
คอสภาพส งแวดล้อมไม่อํานวยทจะให้มีการเจรญเตบโตอย่างปกตในสภาพธรรมชาตซงเกยวข้องกับ
้
ิ
ิ
สภาพดน ฟา อากาศ มักจะเกดขึ นกับเมล็ดในเขตอบอุ่นเปนสวนมาก
่
็
่
1.2 อายุของแมไม (Age of mother trees) อัตราการงอกของเมล็ดจะ
้
ี
์
็
เปลี ยนแปลงไปตามอายุของแม่ไม้ เมล็ดทได้จากแม่ไม้ทมีอายุน้อยจะให้เปอรเซนต์การงอกตํากว่า
ี

ี
เมล็ดทได้มาจากแม่ไม้ทมีอายุปานกลาง (Baldwin, 1942)
ี
่
1.3 ขนาดของเมล็ดไม (Seed size) ตามธรรมดาแล้วเมล็ดทมีขนาดใหญท
ี
ี
้
ุ
สด และหนักทสดจะเปนเมล็ดทดมาก เพราะว่ามีอาหารสะสมอยู่ใน endosperm หรอ cotyledon มาก
ี
ุ
็
ี
ี
ื
ี
่
ี
ี
กว่าเมล็ดทมีขนาดเล็ก นอกจากน ีเมล็ดทมีขนาดใหญจะมี energetic index of germination ใกล้เคยง
ี
ู
์
ี
กัน อีกทั งยังสามารถทจะผลิตกล้าไม้ทมีความสมบรณมาก
่
่
1.4 อายุของเมล็ดไม (Age of seeds) สวนใหญแล้วเมล็ดทเพิ งจะเก็บมา
ี
้
ั
ี
่
ี
ิ
ี
ใหม่ๆ จะให้อัตราการงอกดกว่าเมล็ดทเก็บมานานแล้ว แตมีเมล็ดไม้สนบางชนดทเก็บรกษาไว้มาก
ี
ี
์
ุ
กว่า 1 ป อาจมีเปอรเซ็นต์การงอกมากกว่าเมล็ดทเก็บมาใหม่ (สรย์, 2522)
ี
ี
้
่
1.5 ความแข็งแรงของแมไม (Vigor of parent trees) เมล็ดทเก็บจากต้นท ี
่
ี
แข็งแรงจะมี embryo ใหญกว่าเมล็ดทมีความแข็งแรงน้อย (Baldwin,1942)

ี
ี
1.6 การงันของเมล็ด (Seed dormancy) ซงรวมถึงการทเมล็ดทมีชวิตอยู่
ี
ึ
ื
ในสถานะทไม่ active หรออยู่ในระยะพัก (resting stage) การงันของเมล็ดอาจจะเปนไปได้ทั ง
ี
็
ื
ี
ี
่
ี
ิ
ึ
็
่

ิ
embryo dormancy ซงเปนการงันทเกดจากสวนของ embryo ทยังไม่แกเต็มท หรอเกดการชะงักงัน
่

็
ื
ตอการงอกทางสรระวิทยาและชวเคมี และการงันอีกชนดหนงคอ seed coat dormancy ซงเปนการงัน
ึ

ึ
ี
ิ
ี
็
ึ
ี
ิ
ทเกดจากเมล็ดมีเปลือกหนาทําให้การดูดซมนํ าและก๊าซเปนอุปสรรค

2. ปจจัยภายนอกของเมล็ด (External factors)
ั
การงอกของเมล็ดจะเกดข ึนตอเมื อมีสภาวะแวดล้อมทเหมาะสมเทานั น
ี
ิ
่
่
ั
ิ
ื
ี
ปจจัยส งแวดล้อมเหล่าน คอ
ี
่
็
ั
ิ
ี
2.1 อุณหภูมิ (Temperature) เปนปจจัยทสําคัญทมีอิทธพลตอการงอก
ของเมล็ด อุณหภมิทเหมาะสม (optimum temperature) ของเมล็ดไม้แตละชนดจะไม่เหมือนกัน โดย
่
ิ
ู
ี
่
็
ิ
ู
ู

ปกตอุณหภมิสงจะเรงอัตราการงอกของเมล็ดได้เรวกว่าการเพาะในอุณหภมิตํา แตเมื อเมล็ดงอกแล้ว
่
ู
ู
็
่
่
การใช้อุณหภมิสงตอไปจะเปนอันตรายตอเมล็ด และคาของ total germination อาจจะได้น้อยกว่า
ู
่
่
ู
คาทได้จากการเพาะในทอุณหภมิตํา (Baldwin, 1942)
ี
ี