Page 149 - ไม้สน2545
P. 149
137
ิ
ี
ั
2. ชนดของเน ือเยื อทนํามาเพาะเลี ยง สําหรบไม้สนในประเทศไทยการ
ุ
ี
ื
ื
เพาะเลี ยงเน อเยื อยังอยู่ในขั นตอนของการทดลอง ในชั นน จะเลือกเน อเยื อมาเลี ยงเพื อขยายพันธ์ โดย
ิ
่
ึ
ี
ิ
็
ึ
การใช้สวนปลายยอดของสน ซงมีเซลล์เมอรสเต็มอยู่ซงเปนทนยมใช้กันโดยทั วไป นอกจากน ีการ
ี
ื
ึ
ุ่
ื
ื
เลอกใช้เน อเยื อทยังอยู่ในระยะหนม-สาว (Juvenile stage) หรอระยะยังอ่อน (Young tissue) ซงยังมี
ื
ิ
ี
็
่
ื
เซลล์เมอรสเต็มอยู่ มีแนวโน้มสําเรจได้ดกว่า การเลือกเน อเยื อทอยู่ในระยะแก (Mature stage) หรอ
ี
ิ
เน อเยื อทเปลี ยนไปทําหน้าทเฉพาะเจาะจงแล้ว (Differentiated tissue) โดยปกตมักจะตัดยอดสนล้าง
ี
ี
ื
ุ
ี
่
ี
๊
้
็
ให้สะอาด แล้วตัดกาบใบทห้มยอดออก แชในนํ ายาคลอรอกซ์ รอยละ 10 เปนเวลา 10 - 15 นาท แล้ว
ี
ี
่
ึ
ื
่
ุ
ี
ล้างด้วยนํ ากลั นทนงฆ่าเช อแล้ว 2 - 3 คร ังคอยๆ ลอกกาบใบทหอห้มตายอดออกทละชั น จนกระทั ง
ึ
ี
่
ื
ถึงเน อเยื อของตายอด จงใช้มีดผ่าตัดทคม และสะอาดปราศจากเช อโรค ตัดเอาสวนของตายอดออก
ื
ี
่
ื
ขนาด 0.5 มิลลิเมตร ไปเล ยงในอาหารเล ยงเน อเยื อตอไป
ี
ู
ี
่
ื
3. อาหารเลี ยงเน อเยื อ อาหารทใช้มีหลายสตรด้วยกัน สตรอาหารตางๆ ก็
ู
ู
่
ู
มักจะเรยกชอตามผู้ทคดค้น เชน สตรอาหาร MS สตรอาหาร White สตรอาหาร Knudson สตร
ู
ี
ิ
ื
ู
ี
็
ุ
อาหารตางๆ เหล่าน ก็ประกอบด้วย สารพวกอนนทรย์ ธาตทจําเปน ได้แก ไนโตรเจน ฟอสฟอรส โป
ั
ี
่
ี
ี
่
ิ
์
ิ
ตัสเซยม ฯลฯ สารอินทรย์ ได้แก สารทมีองค์ประกอบของคารบอน ไฮโดรเจน และ ออกซเจน เชน
ี
่
ี
่
ี
ุ
นํ าตาล วิตามิน สารเรงการเจรญเตบโต กรดอะมิโน และสารอินทรย์อื นๆ ปจจบันสตรอาหารสําหรบ
ั
ั
ิ
่
ี
ู
ิ
ี
ุ
เพาะเล ยงเน อเยื อสน อยู่ในขั นการพัฒนาเพื อให้ได้ผลดทสด และมีแนวโน้มในอนาคตอันใกล้น ทจะ
ี
ี
ื
ี
ี
ี
ี
้
ุ
ั
สามารถนําวิธการเหล่าน ไปพัฒนาการขยายพันธ์เพื อการปลูกสรางสวนปาและปรบปรงพันธ์ไม้สน
ุ
่
ุ
ิ
4. การชักนําให้แตกราก หนอทเกดข ึนในอาหารเพาะเลี ยงข้างต้น สวน
่
ี
่
ใหญจะไม่แตกราก จําเปนต้องชักนําให้แตกรากข นมาเพื อให้เปนกล้าไม้ทสมบรณได้ โดยการแยก
่
ี
็
์
ู
็
ึ
หนอออกจากอาหารเลี ยง นําไปเลี ยงในอาหารสําหรบชักนําให้แตกราก ซงอาจมีสตรอาหารและ
่
ึ
ู
ั
ื
ฮอรโมนพืช จะแยกหนอออกจากอาหารเพาะเลี ยงเบ องต้นเมื อขนาดโตพอสมควรแล้ว (แตยังไม่มี
่
่
์
ราก) นําหนอดังกล่าวไปปกชํา (Rooted cutting) ตอไปเหมือนการปกชําทั วๆ ไป แตต้องทําให้สภาพ
ั
่
่
ั
่
่
ปลอดเช อโรค เพราะหนอจากการเพาะเลี ยงเน อเยื อยังอ่อนแอมาก หนอพวกน ีทั งหมดจะเปนพวก
่
ื
็
ื
ี
ุ
Juvenile การชักนําให้แตกรากในอาหารเพาะเล ยง ต้องทําในสภาพปลอดเช อโรค และควบคมสภาวะ
ื
แวดล้อมเปนอย่างด ี
็
็
ื
ี
ุ
็
5. การย้ายปลูก เปนกระบวนการสดท้ายทจะมีผลสําเรจหรอล้มเหลว ในการเพาะ
เล ยงเน อเยื อ เปนการนําต้นกล้าทได้ ซงมียอด (หนอ) และรากสมบรณแล้วออกจากอาหารทเพาะ
ี
ึ
็
ื
ี
ี
่
ู
์
่
ุ
ี
ิ
เล ยง ย้ายลงในวัสดเพราะชําตามปกตเพื อเล ยงดให้เจรญเตบโตตอไป เหมือนกล้าไม้ธรรมดาๆ จาก
ู
ี
ิ
ิ
่
การเพาะเมล็ด หรอกล้าปกชํา จะทําได้สําเรจหรอไม่อยู่ทการควบคม สภาวะแวดล้อมตางๆ โดย
ุ
ื
ี
็
ื
ั
ื
ุ
ื
ู
ื
เฉพาะอย่างยิ ง ความช นและอุณหภมิ และในสภาพปลอดเช อการควบคมความช นทําได้โดยการพ่น
์
ื
หมอกให้มีความช น ระหว่าง 90 - 100 เปอรเซ็นต์ เปนระยะเวลา 2 สัปดาห์ หรอการเพิ มนํ าภายใน
็
ื
ิ
์
ี
่
กระโจมพลาสตกทใช้คลุมกล้าเพาะเลี ยงเน ือเยื อและอยู่ภายในรมเงา 75 เปอรเซ็นต์ ประมาณ 2
