Page 167 - ไม้สน2545
P. 167

155



                                                                                                 ี
                                                                   ั
                                                             ี
                                           ี
                                                                                                   ิ
                                  ในขณะททําการคัดเลือกพื นทสําหรบทําแหล่งเพาะชํา ควรจะเลือกทบรเวณใกล้
                    เคยงกันเผื อเอาไว้ นอกจากจะเปนประโยชน์ในการขยายกจการเพาะชําแล้ว ยังจะใช้สําหรบสราง
                                                ็
                                                                                                         ้
                                                                                                     ั
                                                                        ิ
                     ี
                                                                                     ่
                    สวนผลิตเมล็ด (seed orchards) ได้อีก ยิ งเปนแหล่งเพาะชําถาวรขนาดใหญด้วยแล้วยิ งมีความจําเปน
                                                         ็
                                                                                                         ็
                                                                                                           ุ
                                             ่
                                                                                ้
                                                                 ุ
                                                                         ็
                    มาก เพราะจะทําให้สะดวกตอการจัดเก็บเมล็ดพันธ์ไม้ และเปนการปองกันการขาดแคลนเมล็ดพันธ์
                    อีกด้วย

                    การเพาะเมล็ด (Seed Sowing)
                                                                                                          ึ
                                  สําหรบไม้สนเขาการเพาะเมล็ดควรจะทําในเดอนพฤศจกายนถึงเดอนธันวาคม ซง
                                                                                             ื

                                                                                    ิ
                                                                           ื
                                       ั
                                                                                                         ็
                                                              ื
                                                                                                    ึ
                    กล้าจะต้องอยู่ในแปลงชํากล้าไม้ประมาณ 6 เดอน จงได้ขนาดเหมาะสมทจะนําไปปลูกซงจะเปน
                                                                  ึ

                                                                                      ี
                          ู
                                                                                                  ื
                    ชวงฤดฝนพอด แตสําหรบไม้สนสองใบแล้วจะต้องอยู่ในแปลงชําประมาณ 18 เดอน เนองจากสน
                                 ี
                     ่
                                                                                            ื
                                          ั
                                     ่
                                                                                           ู
                                                                                                      ึ
                                                                     ิ
                                  ี
                                   ็
                                                                         ิ
                    สองใบมีระยะทเปนสภาพหญ้า (grass-stage) ไม่มีการเจรญเตบโตทางด้านความสงระยะหนงจงต้อง
                                                                                                    ึ

                                          ี
                                            ึ
                    อยู่ในแปลงชํากล้าไม้ข้ามปจงจะสามารถเอาไปปลูกให้มีอัตราการรอดตายสงได้
                                                                                   ู
                                   ิ
                                  ดนสําหรบเพาะเมล็ด ถ้าหากพื นทอยู่ใกล้ปาบรเวณปาสนเขาควรจะใช้ดนจาก
                                                                                   ่
                                                                          ่
                                                                              ิ
                                                                  ี
                                                                                                      ิ
                                           ั
                      ิ
                                                             ึ
                                                                                                    ิ
                                                                                     ิ

                                                 ิ
                    บรเวณปาสนโดยเอาเฉพาะหน้าดน (top soil) ซงลึกประมาณ 10 - 15 เซนตเมตร เพราะปกตแล้วกล้า
                           ่
                                                                   ์
                                                                       ่
                                                           ื
                                                                                                           ์
                                  ิ
                                                                                               ิ
                              ิ
                    ไม้สนจะเจรญเตบโตและแข็งแรงได้ต้องมีเช อไมคอรไรซา (mycorrhiza) ผสมอยู่ในดนด้วย ไมคอร
                          ื
                             ื
                                                                                                       ่

                                                                 ื
                                           ึ
                       ่
                                    ิ
                    ไรซาคอเช อราชนดหนงซงชอบเกาะอาศัยอยู่ตามเรอนรากของไม้สนเขาโดยไม่ทําอันตรายแกราก
                                        ึ

                                                                  ี
                                             ี
                                                  ่
                            ่
                                                                           ่
                                                                                                  ุ
                                                                                          ู
                    แตกลับชวยเพิ มบรเวณพื นทให้แกรากและในขณะเดยวกันก็ชวยเพิ มอัตราการดดซับธาตอาหารใน
                                    ิ
                      ่
                                                                            ่
                    ดนของรากโดยเฉพาะในดนทมีความช นน้อย ไมคอรไรซายังชวยยืดอายุของรากและเพิ มประสทธ
                                                      ื
                                                                                                        ิ
                                                                                                           ิ
                                                                       ่
                                           ิ
                     ิ
                                                                   ์
                                               ี
                                                                           ่
                                                                       ่
                                             ี
                                                                                                         ่
                                               ึ
                                                                   ์
                    ภาพการทํางานของรากให้ดข น นอกจากนั นไมคอรไรซายังชวยให้รากมีความต้านทานโรค เชน
                                ี
                                                                                       ่
                             ่
                                  ิ
                                         ื
                    โรครากเนาทเกดจากเช อราพวก Phytophthora spp. และ Pythium spp. และชวยให้รากมีความต้าน
                                                                       ู
                                              ิ
                                                       ็
                    ทานตอสารเปนพิษทมีอยู่ในดน ความเปนกรดและอุณหภมิของดนทสงมากเกนไป ไมคอรไรซายัง
                                                                                  ู
                                                                                ี
                                ็
                                                                             ิ
                                                                                         ิ
                                      ี
                         ่
                                                                                                    ์
                                                                                                        ่
                                                                      ุ
                               ่
                                   ุ
                                                                                         ี
                    ชวยทําให้แรธาตในดนซงสลายตัวได้ยากละลายเปนธาตอาหารของต้นไม้ได้ดข นอีกด้วย เช อราไม
                     ่
                                                                                          ึ
                                          ึ
                                                                ็

                                                                                                     ื
                                       ิ
                                                                                                       ี
                                                                                                ่
                                                                  ็
                           ่
                                              ื
                       ์
                                                                ี
                    คอรไรซาทเกาะอาศัยอยู่ตามเรอนรากของไม้สนน เปนการพึงพากันแบบ Symbiosis แตถ้าพื นทเพาะ

                              ี
                                                                                                      ิ
                                                                              ิ
                                          ่
                                     ิ
                                                           ิ
                    เมล็ดอยู่ไกลจากบรเวณปาสนเขา หาแหล่งดนจากปาสนธรรมชาตลําบาก ก็สามารถใช้หน้าดนจาก
                                                                 ่
                                                ิ
                                                                  ิ
                                                                         ั
                                   ่
                                                                                                       ่
                                                                                                ิ

                                                                               ุ
                    ปาสนเพียงบางสวนมาผสมกับดนทั วไป ซงถ้าเปนดนสําหรบบรรจในถุงชําก็ใช้หน้าดนจากปาสน
                                                               ็
                     ่
                                                          ึ
                    ธรรมชาตผสมตั งแต 5 เปอรเซ็นต์ข นไปก็ใช้ได้แล้ว แตในแปลงเพาะเมล็ดซงใช้ดนไม่มากนักก็ควร
                            ิ
                                                                                           ิ
                                                                                      ึ

                                            ์
                                      ่
                                                   ึ
                                                                    ่
                                                                                             ิ
                    ใช้สวนผสมทมากข น สําหรบพื นทซงไม่สามารถหาแหล่งดนจากปาสนธรรมชาตได้ ก็สามารถใช้
                                                   ี
                       ่

                                ี
                                                                         ิ
                                     ึ
                                                                               ่
                                                     ึ
                                             ั
                      ็
                    เหดซงมีชอทางวิทยาศาสตรว่า Pisolithus tinctorius (Pers.) Coker & Couch  ซงมีชอสามัญหลายชอ
                             ื
                                                                                            ื

                                                                                        ึ
                         ึ

                                             ์
                                                                                                          ื
                                                                        ็
                                                                           ็
                                                                              ี
                                                                 ็
                                          ิ
                                       ็
                                                     ็
                                                                                              ่
                     ่
                    เชน เหดก้อนกรวด เหดดนแดง และเหดขลําหมา เปนต้น เปนเหดทออกในฤดฝนในปาสนธรรมชาต            ิ
                          ็
                                                                                       ู
                    หรอสวนปาไม้สน ดอกเหดมีลักษณะเปนก้อนกลมเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 4 - 12 เซนตเมตร มี
                             ่
                      ื
                                                                                                    ิ
                                                       ็
                                           ็
                                                                                              ่
                                                                                                 ี
                    ฐานโคนดอกคล้ายก้านดอก (pseudostem) ยาวประมาณ 1 - 8 เซนตเมตร สนํ าตาลเชนเดยวกับดอก
                                                                               ิ
                                                                                      ี
   162   163   164   165   166   167   168   169   170   171   172