Page 168 - ไม้สน2545
P. 168
156
ี
็
ี
ี
็
เหด ดอกเหดขณะทยังอ่อนมีผิวเรยบบางสนํ าตาลเมื อผ่าจะพบเม็ดสขาว (peridioles) ขนาดตางๆ
่
ี
่
็
็
ิ
ี
กระจายอยู่ในดอกเหด (gleba) ซงเปนทเกดของสปอร เมื อดอกเหดแกเมล็ด peridioles จะเปลี ยนเปน
์
็
ึ
็
็
ี
ี
็
็
สนํ าตาลเข้มแห้งเปนผง ผิวเปลือกดอกเหดด้านบนจะเปลี ยนเปนสนํ าตาลเข้มจนถึงดําและแตกเพื อ
ิ
ิ
ุ
่
์
็
่
ให้สปอรได้แพรกระจายพันธ์โดยกระแสลมและนํ าฝน ในทางปฏิบัตเราจะนําเหดชนดน ีมาผึงในรม
ิ
ให้แห้งแล้วนํามาบดให้ละเอียด นําไปคลุกกับทรายทเปยกช นกอนนําไปผสมกับดนทใช้เพาะเมล็ด
ี
ี
ื
ี
่
ี
ิ
ี
็
ี
่
หรอถ้าดนเปนดนรวนปนทรายทเหมาะสมอยู่แล้วก็เอาเหดทบดแล้วผสมกับดนโดยตรง ดนทเหมาะ
ิ
ิ
ิ
ื
็
่
ิ
ึ
ี
็
ิ
ั
ั
สมสําหรบการเพาะเมล็ดควรเปนดนรวนปนทราย (sandy loam) ซงมีการระบายนํ าด สําหรบดนใน
ี
ุ
์
ิ
กรณอื นควรผสมทรายลงไปด้วยประมาณ 50 เปอรเซนต์ ดนทใช้จะต้องทบให้ละเอียดเก็บเอาเศษไม้
็
ี
ึ
ิ
ู
ึ
หน และกรวดออก แล้วจงนําไปใสในแปลงเพาะโดยใสให้เต็มขอบแปลงซงสงจากพื นดนประมาณ
ิ
่
่
ึ
่
ิ
10 เซนตเมตร เกลี ยตบแตงหน้าดนโดยใช้ไม้ซงมีขนาด 10 x 40 เซนตเมตร หนาประมาณ 2
ิ
ิ
เซนตเมตร ให้ระดับเสมอกับขอบแปลงเสรจแล้วทําการรดนํ าและพ่นยาฆ่าแมลงให้ทั วแปลงและ
็
ิ
ึ
ึ
ิ
ิ
รอบๆ แปลง ท งไว้ระยะหนงเพื อให้ดนเกาะตัวกันแล้วจงทําการหว่านเมล็ด
ื
ี
ี
ในกรณทเพาะเมล็ดปรมาณไม่มากนัก ก็สามารถเพาะในกระบะสังกะส ไม้ หรอ
ิ
ี
ิ
ู
ี
ึ
ิ
พลาสตกซงมีขนาด 40 x 40 เซนตเมตร สงประมาณ 12 เซนตเมตร ซงเปนขนาดทพอเหมาะไม่เล็ก
ึ
็
ิ
่
ี
ึ
ิ
หรอใหญเกนไปเคลื อนย้ายได้สะดวกแทนแปลงเพาะเมล็ดได้ ซงขั นตอนตางๆ ในการเตรยมดนก็ทํา
ิ
่
ื
เชนเดยวกัน
ี
่
ี
ิ
ึ
เมื อเพาะเมล็ดคร ังหนงแล้วควรจะเปลี ยนดนในแปลงหรอกระบะนั นเสยใหม่ เพื อ
ื
ี
ึ
่
ี
ี
้
ปองกันมิให้เมล็ดทเราเพาะคร ังกอนๆ ทยังไม่งอกหลงเหลืออยู่อาจจะงอกปะปนข นมากับเมล็ดทเรา
ิ
ื
ื
ิ
่
หว่านลงไปใหม่ เมื อตักหรอเทดนเกาออกแล้วควรจะตากแปลงหรอกระบะท งไว้สัก 2 - 3 วันเพื อฆ่า
ื
ี
ึ
่
่
็
ื
ั
เช อราซงจะเปนอันตรายตอเมล็ดหรอกล้าไม้ทจะทําการเพาะคร งตอไป
่
การหวานเมล็ด (Sowing of Seed) เมล็ดที จะนํามาหว่านจะต้องทราบ
็
์
่
่
ี
่
เปอรเซนต์การงอกเสยกอน เพื อจะได้คํานวณถูกว่าแตละขนาดของแปลงเพาะใช้เมล็ดหนักเทาไร
่
ี
และจะได้กล้าไม้จํานวนเทาใดโดยทั วไปเมล็ดไม้สนเขาทเก็บจากต้นและสกัดเมล็ดออกแล้ว จะทํา
ี
การตรวจสอบคณภาพของเมล็ด เชน ความสะอาดของเมล็ด (purity) ความมีชวิตของเมล็ด
ุ
่
(viability) อัตราการงอกของเมล็ด (germination) และนํ าหนักของเมล็ด (1000 seed weight) เพื อ
ิ
ั
่
ั
คํานวณหาจํานวนเมล็ดตอกโลกรม ตลอดจนการเก็บรกษาเมล็ดอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ
ี
ิ
่
ิ
ั
ปรมาณเมล็ดไม้แตละชนดทเหมาะสมสําหรบแปลงเพาะขนาด 1 x 4 เมตร และจํานวนกล้าไม้ทจะ
ี
ได้ แสดงในตารางท 68
ี
