Page 113 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก

สรุปและอภิปรำยผล

การสืบต่อพันธุ์ไม้สักโดยการแตกหน่อ เป็นทางเลือกหนึ่งในการจัดการสวนป่าสักที่ท า
ให้ต้นสักสามารถเติบโตได้สูงกว่าการปลูกใหม่ สักที่แตกหน่อจะเติบโตได้ดีในกรณีที่อยู่ในพื้นที่

เดียวกันกับการปลูกใหม่เสริมในพื้นที่ ส่วนการแตกหน่อที่แยกพื้นที่ออกจากการปลูกใหม่ทั้ง

แปลงการเติบโตจะไม่แตกต่างกันมากนัก การจัดการหน่อที่เกิดขึ้นโดยให้มีจ านวน 1 หน่อ จะมี

การเติบโตที่ดีกว่าการให้มีจ านวน 2 หน่อ ซึ่งเมื่อสักโตมากขึ้นการมี 2 หน่อ นอกจากจะเติบโต
น้อยกว่าแล้ว อาจท าให้รูปทรงของต้นสักไม่ดี เนื่องจากการแก่งแย่งแสงสว่างกัน หน่อสักที่เกิด

หลังการตัดหมดจะมีการเติบโตดีกว่าหลังการตัดขยายระยะ เนืองจากตอสักหลังการตัดหมด
่
จะมีอายุมากกว่า มีขนาดตอที่โตกว่า และระบบรากได้มีการพัฒนาและสะสมอาหารไว้แล้ว
่
โดยขนาดของตอจะมีผลต่อการเติบโตของสักทั้งด้านความโตและความสูง เมืออายุ 10 ปี สักที่
ี
แตกหน่อจะมีมวลชวภาพและการเก็บกักคาร์บอนได้สูงกว่าสักที่ปลูกใหม่อีกด้วย แม้ว่าจะมี
่
ขนาดความโตและความสูงไม่แตกต่างกัน แต่จะมีส่วนรากที่แตกต่างกันเนืองจากมีระบบราก
จากตอเดิมอยู่ด้วย

การแตกหน่อจะเป็นการลดค่าใชจ่ายในการเตรียมพื้นที่ การปลูก ค่ากล้าไม้และค่าปุ๋ย
้
้
ในปีแรก และการเติบโตที่เร็วกว่าท าให้ลดค่าใชจ่ายในการก าจัดวัชพืชด้วย จากการวิเคราะห์
่
ผลตอบแทนทางการเงิน การแตกหน่อสามารถลดค่าใช้จายได้ถึง ร้อยละ 60 ในขณะที่จากการ
้
ด าเนินการโดยบริษัทเอกชน ค่าใชจ่ายในปีที่ 1 ลดลงถึง ร้อยละ 87 การแตกหน่อจึงเป็นแนว
ทางเลือกหนึ่งส าหรับเกษตรกรในการลดต้นทุนการปลูก

อย่างไรก็ตาม การตัดสินใจเพื่อจะให้มีการสืบต่อพันธุ์โดยการแตกหน่อ จะต้อง
พิจารณาถึงต้นเดิม หากต้นเดิม มีพันธุกรรมที่ไม่ดี มีรูปทรงและการเติบโตที่ไม่ดี การปลูกใหม่

้
โดยการใชกล้าจากสักจากแหล่งที่คัดเลือกพันธุ์ดีหรือกล้าที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์จะให้
ผลผลิตที่ดีกว่าและให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่าต่อการลงทุนมากกว่า ซึ่งหลังจากรอบตัดฟันสักพันธุ์
ดีแล้ว การสืบต่อพันธุ์โดยวิธีการแตกหน่อจะเป็นวิธีการหนึ่งที่ควรแนะน าให้แก่เกษตรกรเพื่อ

ลดต้นทุน ให้ผลผลิตที่ดี คุ้มค่าทางด้านเศรษฐกิจแล้ว ยังจะท าให้สวนป่าสักมีความยั่งยืน

ตลอดไป
การศึกษาเรืองการแตกหน่อของสักยังมีไม่กว้างขวางมากนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน
่
ประเทศไทย ซึ่งนิยมการปลูกใหม่มากกว่า ท าให้ในปัจจุบันสวนสักที่ใช้ระบบการแตกหน่อยังมี

่
อายุไม่ถึงรอบตัดฟัน (30-40 ปี) จึงควรมีการศึกษาต่อเนืองเพื่อให้ทราบว่าแนวทางการจัดการ
ั้
สวนป่าสักที่แตกหน่อโดยการตัดขยายระยะ การศึกษาปริมาตรและผลผลิตตามชนคุณภาพ
ของพื้นที่รวมทั้งคุณภาพของเนื้อไม้ เป็นต้น

100 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก