Page 27 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก

บทคัดย่อ

ผลของการตัดขยายระยะครั้งแรกต่อการเติบโตและรูปทรงของหมู่ไม้สักได้ด าเนินการ
้
โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ จ านวน 3 ซ้ า และใชวิธีการตัดขยายระยะไม้
ชนล่าง (low thinning) ส าหรับการตัดขยายระยะครั้งแรก หน่วยทดลอง ได้แก่ ตัดไม้ออกร้อย
ั้
ละ 0 ของพื้นที่หน้าตัด (แปลงควบคุม) ร้อยละ 30 ของพื้นที่หน้าตัด (ตัดขยายระยะแบบปาน

กลาง) และร้อยละ 50 ของพื้นที่หน้าตัด (ตัดขยายระยะแบบหนัก) ส าหรับแปลงทดลองที่สวน
ป่าของโรงเลื่อยจักรท่าเสา จังหวัดอุตรดิตถ์ และตัดไม้ออกร้อยละ 0 และ 40-50 ในแปลง

ทดลองในสวนป่าของเกษตรกรจังหวัดลพบุรีและหนองบัวล าภู เก็บข้อมูลภายหลังการตัดขยาย

ระยะเป็นเวลา 4-5 ปี ผลของการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การตัดขยายระยะในสวนป่าทั้ง 3 แห่ง
มีผลต่อการเพิ่มขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางล าต้นของต้นไม้ โดยขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงอก

ในแปลงที่ตัดขยายระยะมีค่ามากกว่าในแปลงที่ไม่ตัดขยายระยะอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ แต่

ไม่มีผลต่อความสูงของต้นไม้ ความเพิ่มพูนทางด้านเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงอกเฉลี่ยของต้นไม
่
ทั้งหมดและของต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด (dominant trees) มีค่าเพิ่มขึ้นเมือความหนักเบาของ
การตัดขยายระยะเพิ่มขึ้น แต่ความแตกต่างของความเพิ่มพูนด้านความสูงระหว่างแปลงที่ตัด

ขยายระยะและไม่ได้ตัดขยายระยะไม่มีนัยส าคัญทางสถิติ การตัดขยายระยะที่กระท าต่อหมู่ไม้

ในระยะเวลาที่เหมาะสมเมื่อหมู่ไม้เริ่มมีการแก่งแย่งกัน (early thinning) ท าให้ความเพิ่มพูนราย
ปีเฉลี่ยทางด้านปริมาตรของตนไม้ในแปลงที่ตัดขยายระยะมีค่ามากกว่าในแปลงที่ไม่ได้ตัดขยาย
้
ระยะ แต่การตัดขยายระยะที่กระท าต่อหมู่ไม้ล่าชาเกินไป (late thinning) ไม่ท าให้ค่าดังกล่าวใน
้
แปลงที่ตัดขยายระยะและไม่ได้ตัดขยายระยะแตกต่างกัน ความเพิ่มพูนทางด้านปริมาตร
ทั้งหมดของหมู่ไม้ต่อไร่ในแปลงที่ตัดขยายระยะแตกต่างจากแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะอย่างมี

นัยส าคัญทางสถิติ การตัดขยายระยะที่สวนป่าเด่นด่านท าให้ความเพิ่มพูนทางปริมาตรทั้งหมด

ของหมู่ไม้ภายหลังการตัดขยายระยะ 5 ปี ในแปลงที่ตัดขยายระยะแบบปานกลางและตัดขยาย
ระยะแบบหนักมีค่าลดลงประมาณร้อยละ 23 และร้อยละ 64 ตามล าดับ ในขณะที่ปริมาตร

รวมของหมู่ไม้ในแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะสูญเสียไปจากการตายตามธรรมชาติ ซึ่งมีมากกว่า

แปลงที่ท าการตัดขยายระยะมาก การตัดขยายระยะที่กระท าเมื่อหมู่ไม้เริ่มมีการแก่งแย่งกัน ท า
ให้อัตราส่วนความสูงของเรือนยอดต้นไม้ต่อความสูงทั้งหมดของต้นไม้ (live-crown ratio) มีค่า

เพิ่มมากขึ้น เมื่อความหนักเบาของการตัดขยายระยะเพิ่มมากขึ้น แต่การตัดขยายระยะที่กระท า

ต่อหมู่ไม้ชาเกินไป (late thinning) ไม่ท าให้ค่าดังกล่าวแตกต่างกัน ในทางตรงกันข้ามอัตราส่วน
้
ระหว่างความสูงทั้งหมดกับขนาดเส้นผานศูนย์กลางเพียงอกของต้นไม้ (slenderness ratio) มีค่า
่
ลดลงในแปลงที่ความหนักเบาของการตัดขยายระยะมีค่ามากกว่าในแปลงที่ไม่ได้ท าการตัด

14 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก