Page 63 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก

มากจากขนาดและต าแหน่งของเรือนยอด (ความยาวของเรือนยอด อัตราส่วนของเรือนยอด
่
และความสูงของเรือนยอด) ผลของการศึกษาครั้งนี้ยืนยันข้อมูลดังกล่าวเนืองจากปริมาตรล า
่
ต้นเฉลี่ยรายต้นในแปลงที่ไม่ได้ท าการตัดขยายระยะมีค่าต่ าที่สุดเมือเปรียบเทียบกับแปลงที่ท า
การตัดขยายระยะ แต่ในกรณีของการตัดขยายระยะที่กระท าต่อหมู่ไม้ช้าเกินไป ดังเช่นที่สวนป่า
สุวรรณคูหา การตัดขยายระยะอาจไม่ท าให้ค่า Live crown ratio แตกต่างจากการไม่ตัดขยาย

ระยะ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือการตัดขยายระยะไม่ได้ช่วยปรับปรุงรูปทรงของต้นไม้ โดยเฉพาะ

การขยายตัวของเรือนยอดมากนัก
ค่า Slenderness ratio ของต้นไม้ในแปลงที่ท าการตัดขยายระยะมีค่าต่ ากว่าในแปลงที่

ไม่ได้ตัดขยายระยะ โดยแปลงที่ตัดขยายระยะแบบหนักมีค่าสูงที่สุด แม้ว่าจะไม่แสดงค่าความ

้
แตกต่างอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติก็ตาม ค่า Slenderness ratio ใชกันอย่างกว้างขวางส าหรับ
เป็นตัวชี้วัดเสถียรภาพของต้นไม้ โดยเฉพาะความทนทานต่อลมพายุ ค่า Slenderness ratio ที่

เหมาะสมควรมีค่าต่ ากว่าร้อยละ 100 ในการศึกษาครั้งนี้ในแปลงที่ท าการตัดขยายระยะจะมีค่า

ต่ ากว่าร้อยละ 100 ยกเว้นในแปลงตัดขยายระยะที่สวนป่าสุวรรณคูหา ที่เป็นการตัดขยายระยะ
้
่
ที่ชาเกินไป ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าการตัดขยายระยะจะชวยลดความเสี่ยงต่อการโค่นล้มจากลมได้
ดีกว่าแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะ Pérez and Kanninan (2005) รายงานว่าการศึกษาสวนป่าสัก

อายุน้อยพบว่าความหนักเบาของการตัดขยายระยะมีผลทางบวกต่อรูปทรงของต้นไม้ รวมทั้ง
การพัฒนาของต้นไม้ในด้านสัดส่วนของเส้นผ่านศูนย์กลางเพียงอกและความสูงที่เหมาะสม

ต้นไม้ที่มีการแก่งแย่งกันสูงในแปลงที่ตัดขยายระยะแบบปานกลางและแปลงที่ไม่ได้ตัดขยาย

ระยะท าให้ค่าอัตราส่วนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางและความสูงมากกว่า 1:1 อย่างไรก็ตามไม่มี

การศึกษาที่คล้ายคลึงกันนี้ในสวนป่าสักเพื่อน ามาเปรียบเทียบกับผลการศึกษาครั้งนี้
ค่า Artificial form factor ที่สูงแสดงว่าต้นไม้มีปริมาตรล าต้นใกล้เคียงกับรูป

ทรงกระบอกมาก ผลจากการศึกษาในแปลงทดลองที่สวนป่าเด่นด่านยืนยันกับข้อมูลดังกล่าว

โดยในแปลงตัดขยายระยะปานกลางมีค่าสูงสุดและมีค่าแตกต่างจากแปลงอื่นอย่างมีนัยส าคัญ
ทางสถิติ ในขณะที่แปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะมีค่าต่ าที่สุด Pérez and Kanninen (2005)

รายงานว่าสวนป่าสักอายุน้อยใน Costa Rica ว่าการตัดขยายระยะชวงเวลาที่เหมาะสมจะให้
่
ผลผลิตที่มีรูปทรงใกล้เคียงกับทรงกระบอกมาก (โดยเฉลี่ยเท่ากับ 0.46) ในขณะที่การตัดขยาย
้
่
ระยะชวงเวลาที่ล่าชาและไม่ตัดขยายระยะจะมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.43 และ 0.44 ตามล าดับ ผล
จากการศึกษาครั้งนี้พบว่าในแปลงตัดขยายระยะแบบหนักที่สวนป่าเด่นด่านมีค่าอยู่ในระดับ

เดียวกับการตัดขยายระยะในเวลาที่เหมาะสม (0.46) ส่วนในแปลงตัดขยายระยะในสวนป่าเทิด

ด าริและสวนป่าสุวรรณคูหามีค่าเท่ากับแปลงที่ไม่ได้ตัดขยายระยะ (0.44)

50 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก