Page 68 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก
P. 68
บทนำ
กรมป่าไม้ได้มีโครงการส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจเพื่อส่งเสริมการเพิ่มพื้นที่ป่า
เศรษฐกิจในปี พ.ศ.2537 โดยมีเป้าหมาย 800,000 เฮกตาร์ (5 ล้านไร่) โดยส่งเสริมให้มีการ
ปลูกต้นไม้บนที่ดินของชาวบ้าน ผู้ปลูกจะได้รับเงินสนับสนุน 3,000 บาทต่อไร่ ในระยะเวลา 5
ปีที่จะปลูกต้นไม้ โครงการนี้มุ่งเน้นการปลูกป่าพันธุ์ไม้พื้นเมือง สักเป็นชนิดไม้ที่ได้รับความนิยม
มากที่สุดและเพราะมีความทนทานสูง มีรูปทรงที่ดีและสวยงาม และคุณภาพเนือไม้ที่ดีท าให้
้
่
เป็นสายพันธุ์ที่มีคุณค่ามากส าหรับสวนป่า นอกจากนี้ไม้สักมีราคาค่อนข้างสูง เนืองจากความ
ต้องการที่เพิ่มขึ้น สักปลูกทั่วประเทศไทยภายใต้โครงการนี้ในชวงปี พ.ศ.2537-2539 มี
่
ประมาณ 88,000 ไร่ แม้แต่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งไม่พบการกระจายพันธุ์ตาม
ธรรมชาติ ทั้งนี้เพื่อให้สวนป่าสักได้บรรลุเป้าหมายในการที่จะได้ไม้ที่มีคุณค่าสูงแก่เจ้าของสวน
่
สัก การท าความเข้าใจในเรืองการเติบโตและผลผลิตเป็นสิ่งส าคัญมากส าหรับการพัฒนา
แผนการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืนในระยะยาว ดังนั้นจึงมีความจ าเป็นอย่างมากในการให้ข้อมูล
แก่เกษตรกรเจ้าของสวนป่าสักเกี่ยวกับการเติบโตและผลผลิต
้
ั้
โดยปกติแล้วดัชนีชนคุณภาพของพื้นที่จะใชในการวัดผลิตภาพของหรือคุณภาพของ
พื้นที่ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับความหนาแน่นของหมู่ไม้ (Vanclay, 1994; West, 2004) และถูกน ามาใช ้
กันอย่างกว้างขวางในด้านป่าไม้ (West, 2004). ชนคุณภาพของพื้นที่มักจะใชในรูปแบบที่
ั้
้
สัมพันธ์กับพื้นที่และลักษณะของดินเพื่อคาดคะเนการเติบโตและผลผลิต (Mailly et.al., 2004;
West 2004)
ปัญหาของการศึกษาครั้งนี้ เนืองจากชดข้อมูลส าหรับน าไปทดสอบแบบจ าลองมีขนาด
่
ุ
เล็ก คือมีเพียง 35 ค่าสังเกตจาก 35 แปลงตัวอย่าง ถ้าเกิดเหตุการณ์ไม่ปกติในบางแปลงจะท า
ั
ให้ค่าคาดคะเนมีความถูกต้องชดเจนน้อยลง ตัวอย่างเช่น ในการคาดคะเนปริมาตรหมู่ไม้พบว่า
มีค่าคาดคะเน 2 ค่าที่มี residual สูงกว่าค่า residual ของค่าคาดคะเนอื่นมาก (Figure 2-6)
เนืองจากจ านวนต้นไม้ในแปลงตัวอย่างในขณะที่ท าการวัดข้อมูลมีน้อยผิดปกติ ซึ่งอาจเกิดจาก
่
การลักลอบตัดต้นไม้ออกจากแปลง หรือเจ้าของสวนเป็นผู้ตัดต้นไม้ออกไปใช้ประโยชน์หรือขาด
การจัดการสวนป่าที่ดี ถ้ามีขนาดของตัวอย่างเพิ่มมากขึ้นจะท าให้การคาดคะเนมีผลลัพธ์ที่มี
เสถียรภาพมากกว่าเดิมและมีความแม่นย าสูงขึ้น
เส้นกราฟแสดงการเติบโตของหมู่ไม้สามารถเปลี่ยนแปลงรูปทรงอย่างมีนัยส าคัญได้
ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งของวงจรชีวิตของป่า เมื่อปัจจัยก าหนด (limiting factors) มีผลต่อการ
เติบโตของต้นไม้ (Fisher and Binkley, 2000) นอกเหนือจากนี้ พื้นที่ที่ให้อัตราการเติบโตที่สูง
55 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก
