Page 89 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก
P. 89
บทนำ
สัก เป็นไม้พื้นเมืองที่มีความส าคัญและเป็นที่ต้องการปลูกในรูปแบบสวนป่ามากที่สุด
ชนิดหนึ่งของประเทศไทย สวนป่าสักแห่งแรกของประเทศไทยมีขึ้นที่จังหวัดแพร่ โดยเริ่มปลูกใน
ปี พ.ศ. 2449 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการตอบสนองต่อความต้องการใชไม้สัก ในปัจจุบันมีการ
้
ปลูกสักกันอย่างกว้างขวาง โดยในอดีตหน่วยงานที่ปลูกสักจะเป็นภาครัฐ ได้แก่ กรมป่าไม้และ
องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ ต่อมาได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรหรือประชาชนทั่วไปปลูกสร้าง
สวนป่าสักกันในหลายจังหวัดทั่วประเทศ ในรูปแบบการปลูกเป็นสวนป่า การปลูกผสมกับพืช
เกษตร การปลูกหัวไร่ปลายนา และการปลูกเป็นแนบขอบเขตพื้นที่ สักจึงยังคงเป็นไม้ส าคัญที่
เป็นที่นิยมปลูกกันมากในปัจจุบัน
สัก เป็นต้นไม้ที่มีศักยภาพในการแตกหน่อหลังจากตัด โดยความสามารถในการแตก
หน่อจะดีมากหลังจากการตัดสักออกจากพื้นที่ทั้งหมดหรือการตัดหมด (clear cut) และการ
เติบโตของหน่อสักจะมีค่าสูงกว่าการแตกหน่อในสวนป่าที่ท าการตัดขยายระยะ (thinning) ด้วย
่
่
เชนกัน เนืองจากอาหารที่สะสมอยู่ในรากเดิม ความสามารถในการแตกหน่อจะแตกต่างกัน
ตามอายุ สภาพแวดล้อม และฤดูกาลในการตัดฟัน การสืบพันธุ์ด้วยการแตกหน่อนอกจากจะ
ท าให้สักโตเร็วแล้ว ยังเป็นการลดค่าใช้จ่ายในเรื่อง ค่ากล้าไม้ การเตรียมพื้นที่ รวมถึงการก าจด
ั
วัชพืชในระยะแรกอีกด้วย ลักษณะการเติบโตของสักที่แตกหน่อยังไม่มีการศึกษามากนักใน
ประเทศไทย และในหลายพื้นที่ได้เริ่มใชวิธีการนี้หลังการตัดหมด การศึกษาเรืองการแตกหน่อ
่
้
ของสักจะเป็นทางเลือกหนึ่งส าหรับเจ้าของสวนป่าในการด ารงไว้ซึ่งสวนป่าไม้สักให้ได้ผลผลิต
คุ้มค่ากับการลงทุน
วิธีกำรศึกษำ
พื้นที่ศึกษา
แปลงตัวอย่างเพื่อศึกษาสักแตกหน่อ ประกอบด้วย แปลงทดลองในสวนสักของ
องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ สวนสักของบริษัทเอกชน และสวนสักของเกษตรกร จ านวน 5
พื้นที่ ซึ่งมีลักษณะการจัดการแตกต่างกัน (Table 3-1)
76 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก
