Page 94 - โครงการวิจัย เทคนิคการเพิ่มผลผลผลิตสำหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก

่
ความสามารถในการแตกหน่อขึ้นอยู่กับปัจจัยที่ควบคุมหลายปัจจัย เชน ฤดูกาลที่
ตัด ขนาดของตอ และความสูงของตอ จากผลการศึกษานี้ ขนาดของตอเป็นปัจจัยควบคุม

่
เนืองจากตอจากการตัดขยายระยะจะมีขนาดเล็กกว่าตอจากการตัดหมด นอกจากนี้ยังเป็นผล
มาจากความแข็งแรงของตอโดยตอหลังการตัดขยายระยะจะมีอายุที่นานกว่า บางตอมีการผุ
กร่อน ท าให้ความสามารถในการดูดอาหารของรากลดน้อยลงเมือเทียบกับตอหลังการตัดฟัน
่
ครั้งสุดท้าย และจากการสอบถามเจ้าหน้าที่ ตอหลังการตัดขยายระยะจะมีหน่อแตกขึ้นมาเป็น

่
ระยะ และถูกตัดออกหมดเมือท าการตัดฟันครั้งสุดท้าย ซึ่งหมายความว่าอาหารที่สะสมจาก
้
ตอได้ถูกหน่อที่เกิดขึ้นมาแต่แรกใชไปบางส่วนแล้วด้วย อย่างไรก็หน่อสักจะเติบโตได้ดีกว่าตาม
ตอที่เหลืออยู่จะมีระบบรากที่มากกว่าเมือเปรียบเทียบกับต้นที่ปลูกขึ้นใหม่ที่ต้องการเวลาใน
่
การพัฒนาระบบรากและการหาอาหารของราก ในขณะที่เติบโตต่างกันในชวงแรก สักที่ปลูก
่
ใหม่ก็ได้รับผลกระทบในเรืองแสงจากหน่อสักที่เติบโตเร็วกว่าท าให้ส่งผลต่อการเติบโตที่น้อย
่
กว่าอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ

1.2 สวนป่าท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์

่
ท าการตัดครั้งสุดท้ายเมือปี พ.ศ. 2550 ซึ่งนอกจากจะปลูกในต าแหน่งที่ต้นสักไม่
สามารถแตกหน่อได้แล้ว ยังมีการปลูกสักขึ้นใหม่ระหว่างแถวระยะ 8 เมตร (เดิมปลูก 2 x 8
เมตร) เพื่อระบบวนเกษตร การเติบโตเมื่อต้นสักมีอายุ 4-9 ปี พบว่าสักที่แตกหน่อเมื่ออายุ 9 ปี

มี DBH เฉลี่ย และความสูงเฉลี่ย เท่ากับ 15.35 เซนติเมตร และ 13.74 เมตร ตามล าดับ ในขณะ

ที่สักที่ปลูกขึ้นใหม่มี DBH เฉลี่ย และความสูงเฉลี่ย เท่ากับ 11.93 เซนติเมตร และ 11.98 เมตร

ตามล าดับ ผลการศึกษาแสดงว่าสักที่แตกหน่อจะมีการเติบโตทั้งทางความสูง และขนาดเส้น
ผ่านศูนย์กลางที่ระดับ 1.30 เมตร สูงกว่าสักที่ปลูกใหม่อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ (Table 3-3)

อย่างไรก็ตามความแตกต่างของความสูงเริ่มมีความต่างที่ลดลง ซึ่งในอนาคตความสูงของสักที่

ปลูกมีแนวโน้มจะมีค่าแตกต่างอย่างไม่มีนัยส าคัญทางสถิติได้
่
เมือเปรียบเทียบการเติบโตที่อายุ 6 ปี กับหน่อสักที่สวนป่าทองผาภูมิ จังหวัด
กาญจนบุรีและสวนป่าขุนแม่ค ามี จังหวัดแพร่ ที่อายุเดียวกัน พบว่ามี DBH (13.22 เซนติเมตร)

และความสูง (11.48 เมตร) สูงกว่าหน่อสักจาก 2 พื้นที่ดังกล่าว แต่จากการสังเกตพบว่าสักมี
รูปทรงไม่เปลาตรง เนื่องจากการดูแลรักษาไม่ทั่วถึง รวมทั้งพื้นที่มีวัชพืชขึ้นหนาแน่น มีการดูแล

รักษาอย่างดีเฉพาะในแปลงทดลอง การเติบโตของสักในพื้นที่นอกแปลงทดลองอาจมีค่าต่ า

่
กว่าค่าที่ได้จากการศึกษา นอกจากนี้ผลการศึกษาเมือหน่อสักมีอายุ 9 ปี ยังคงแสดงว่าสักที่
แตกหน่อมีการเติบโตที่ดีกว่าสักที่ปลูกใหม่ที่เกิดในพื้นที่เดียวกัน

81 | รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ เทคนิคการเพิ่มผลผลิตส าหรับการปลูกสร้างสวนป่าไม้สัก